Thoát vị đĩa đệm đang trở nên phổ biến nhưng ít được chú ý do diễn tiến âm thầm. Chỉ đến khi bệnh nặng, bệnh nhân mới thực sự nghĩ đến việc điều trị nên thường không hiệu quả và rất tốn kém.
>> Thoát vị đĩa đệm – nguy cơ gây tàn phế
Phòng bệnh thoát vị đĩa đệm
Các tư thế sinh hoạt, lao động, nghỉ ngơi không đúng đều là nguyên nhân dẫn tới bệnh và làm bệnh nặng thêm. Do vậy, để phòng ngừa bệnh thoát vị đãi đệm, chúng ta cần chú ý sửa những thói quen đi đứng không đúng cũng như chú ý thực hiện tốt các vấn đề sau:
Điều trị các chứng bệnh gây ảnh hưởng xấu đến đĩa đệm như: Các bệnh vẹo cột sống, chân ngắn chân dài, bụng phệ, thừa cân, béo phì, uốn cột sống quá mức, gù vẹo cột sống do chấn thương…
Ngồi làm việc, học tập đúng tư thế giúp hạn chế bệnh thoát vị đĩa đệm
Ngồi: Tránh ngồi một cách gò ép vì đó là cơ chế chung gây tổn thương đĩa đệm, nhất là khi ngồi cúi ra trước thì áp lực nội đĩa đệm tăng cao dễ tổn thương.
Đứng: Đứng khom lưng lâu (làm cố, cuốc đất, cấy lúa) sẽ tác động xấu tới đĩa đệm, do vậy khi làm các công việc này nên dùng dụng cụ có cán dài. Không nên đứng nghiêng làm biến dạng cột sống, làm các đĩa đệm chịu một lực không đều và bị tổn thương.
Không nên đứng lâu một vị trí mà nên đi lại, đánh tay, nhún người… làm dao động áp lực đĩa đệm, thúc đẩy trao đổi dịch thể trong khoang này để phòng thoái hóa đĩa đệm. Tránh tư thế ưỡn quá mức khi đứng (như đi guốc, giày cao gót, làm việc với tay cao hơn đầu, đi xuống dốc…). Tư thế đứng đúng là chân thẳng, đầu và thân thẳng, hai vai hơi mở ra sau, ngực ưỡn căng ra trước.
Nằm: Tránh nằm sấp vì ảnh hưởng xấu đến đĩa đệm. Nằm nệm mềm làm cột sống bị biến dạng nên dễ bị tổn thương đĩa đệm.
Cần cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế các sang chấn về tinh thần, chấn thương do lao động. Đặc biệt, nên tránh các nghề như lái xe, bốc vác….
Tập thể dục thể thao: Mục đích là làm chắc hơn các cơ và dây chằng nhằm ổn định tốt các đốt sống và đĩa đệm, hạn chế đi lệch.
Thể dục, thể thao luôn tốt cho cơ thể
Tập luyện với máy tăng chiều cao chuyên dụng: Thường xuyên tập luyện với máy tập chuyên dụng kéo giãn sống lưng với một liều lượng điều độ và hợp lý, sẽ giúp phòng ngừa hoặc điều trị thoát vị đĩa đệm.
Cần chú ý rằng đi xe máy, ô tô trên đường xóc, mấp mô cũng là một nguy cơ gây thoát vị đĩa đệm cột sống. Do vậy, mọi người nhất là những người đã bị thoát vị đĩa đệm cần hạn chế đi xe trên đường xóc. Nếu cần phải đi ô tô, xe máy thì nên đeo đai lưng.
Điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm
Nghỉ ngơi: Nằm ngửa trên giường có mặt phẳng cứng (tuyệt đối không nằm nệm); co nhẹ hai khớp gối và hang nhằm làm giảm áp lực nội đĩa đệm và làm chùng khối cơ thắt lưng. Có thể nằm 2-3 tuần nếu nặng, bình thường là 1 tuần. Sau đó có thể vận động nhẹ nhàng bằng các bài tập thể dục, nhưng tuyệt đối không được cúi người nâng vật nặng, tránh mang xách không cân đối làm lệch người, hoặc lao động nặng. Sau 6 tháng có thể sinh hoạt và vận động bình thường.
Vật lý trị liệu: Vật lý trị liêu thường đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi thoát vị đĩa đệm. Những phương pháp của nó không chỉ giúp giảm đau ngay lập tức mà còn dạy bạn cách huấn luyện cơ thể và phòng ngừa tổn thương.
Chương trình vật lý trị liệu thường bắt đầu với các phương pháp trị liệu thụ động như: massage mô sâu, thủy liệu pháp, kéo xương… Nhưng khi cơ thể đã hồi phục, bạn sẽ bắt đầu trị liệu chủ động để tăng cường sức mạnh cho cơ thể và ngăn những cơn đau tái phát.
Dùng thuốc: Các loại thuốc giảm đau đơn thuần như paracetamol; giảm đau chống viêm không steroid như diclofenac, meloxicam… thường được sử dụng để điều trị bệnh thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, trước khi sử dụng bất cứ loại thuốc nào hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để tránh tác dụng phụ không mong muốn.
Can thiệp ngoại khoa: Kéo giãn cột sống thắt lưng và nắn chỉnh cột sống, tiêm thuốc vào đĩa đệm được chỉ định và thực hiện ở các đơn vị chuyên khoa về xương khớp.
Phẫu thuật: Mổ thoát vị khi các phương pháp điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc thoát vị gây chèn ép các rễ thần kinh chi phối vận động các vùng tương ứng gây biến chứng như bí đại tiểu tiện, liệt chi dưới…
Thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị thoát vị đĩa đệm
Sụn cá mập Bell giúp tái tạo sụn khớp đã bị phá hủy; hỗ trợ giảm đau do viêm khớp, sưng khớp; phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh về khớp, thoát vị đĩa đệm, loãng xương.
Sụn cá mập Bell
Xương khớp Disc-Discovery giúp hỗ trợ điều trị các bệnh lý thoái hoá xương, khớp, đặc biệt là các bệnh lý cột sống như thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm cơ năng các cột sống cổ, lưng, cùng.
Cốt Thoái Vương hỗ trợ giảm đau xương khớp, giúp xương khớp chắc khỏe; làm chậm quá trình thoái hóa khớp; hỗ trợ điều trị thoái hóa đốt sống, thoát vị đĩa đệm.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
