Từ lâu, vừng đen đã được tôn vinh là một loại thực phẩm cao cấp, có tác dụng cường thân và chống lão suy. Tinh chất vừng đen được sử dụng để bào chế thực phẩm chức năng Rosabela Hair Tonic.
Thảo dược vừng đen
Vừng đen là hạt của cây vừng hay còn gọi là mè, tên khoa học là Sesamum indicum L, thuộc họ Vừng – Pedaliaceae.
Vừng là loài cây thảo, có lông mềm, cao 60-100cm. Lá mọc đối, đơn, nguyên, có cuống, hình bầu dục, thon hẹp ở hai đầu. Hoa trắng, mọc đơn độc ở nách, có cuống ngắn. Quả nang kép dài, có lông mềm, có 4 ô mở từ gốc lên. Hạt nhiều, thuôn, vàng nâu hay đen, hơi bị ép dẹp, hầu như nhẵn, có nội nhũ. Mùa hoa tháng 5-9, quả tháng 7-9.
Cây vừng được trồng khá nhiều ở Việt Nam
Cây vừng có nguồn gốc từ vùng châu Á nhiệt đới. Cây được trồng rộng rãi để lấy hạt. Thu hái cây vào tháng 6-8. Cắt toàn cây, phơi khô, đập lấy hạt rồi lại phơi khô. Khi dùng, đồ thật kỹ, phơi khô sao vàng. Ngoài ra còn ép lấy dầu vừng.
Theo Đông y, vừng đen vị ngọt, tính bình; có tác dụng tư bổ can thận, ích tinh huyết, nhuận tràng, thông sữa; lá vị ngọt, tính lạnh, có tác dụng ích khí, bổ não tuỷ, mạnh gân cốt, khỏi tê thấp. Hạt vừng được dùng làm thuốc chữa can thận không ổn định, đầu váng mắt hoa, bầm huyết, bí đại tiện, sữa xuống không đều; lá vừng nấu nước uống làm tăng tuổi thọ, nấu nước gội đầu thì tóc mượt đen, da mặt tươi nhuận, chữa rong huyết; hoa vừng ngâm với nước đắp lên mắt làm mát mắt, dịu đau.
Còn theo y học hiện đại, trong hạt vừng đen có chứa các thành phần chính như: protein (chất đạm), lipit (chất béo), gluxit (chất đường bột), canxi, photpho, sắt, vitamin B1, vitamin B2, niacin, acid folic, saccharose, pentose, hắc sắc tố… Đặc biệt, trong 100g vừng đen có tới 5,14mg vitamin E, đứng hàng đầu trong các loại thực phẩm.
Vitamin E có tác dụng chống oxy hoá, ngǎn chặn sự phá hủy tế bào của các gốc tự do, cải thiện tuần hoàn máu, phòng trị bệnh xơ vữa động mạch và tai biến mạch máu não, làm chậm quá trình lão suy, tǎng cường sự phân tiết của tuyến sinh dục và dịch vị, điều hòa trung khu thần kinh và dự phòng bệnh đục nhân mắt.
Các acid béo chưa bão hòa trong dầu vừng như linoleic acid, palmitic acid và lecithin có giá trị dinh dưỡng cao, rất dễ được cơ thể hấp thụ và lợi dụng, thích hợp với cả người cao tuổi và trẻ nhỏ. Đặc biệt chúng còn có tác dụng điều tiết lượng cholesterol trong máu, giúp cơ thể tiêu trừ những chất trầm tích trên thành động mạch và duy trì tính đàn hồi của huyết quản.
Hạt vừng đen có chứa nhiều dưỡng chất quý
Niacin (nicotinic acid) có tác dụng xúc tiến quá trình trao đổi chất trong tế bào, duy trì tính đàn hồi của huyết quản, tǎng cường chức nǎng vi tuần hoàn của máu, phòng trị bệnh xạm da, da khô và viêm khoang miệng.
Đối với các chứng bệnh viêm thần kinh mạn tính và tǎng huyết áp, sử dụng vừng đen lâu dài có tác dụng trị liệu nhất định. Vừng đen cũng là một loại thuốc xúc tiến đông máu.
Bài thuốc hay từ vừng đen
Giữ cho da đẹp, tóc lâu bạc và chống rụng tóc: Vừng đen 500g đem phơi khô, sao chín, tán ra bột, cho vào lọ sạch dùng dần. Khi ăn, cho 1-2 thìa bột vừng vào bát, cho thêm đường tùy theo khẩu vị (nếu có đường phèn càng tốt), đổ nước sôi vào quấy đều thành chè. Chè vừng đen thích ăn lúc nào thì làm lúc ấy, ăn liên tục nhiều ngày có tác dụng rất tốt cho da, tóc.
Chữa đầy chướng bụng: Lấy vừng đen giã nhỏ nấu cháo và cho vào 1 cái vỏ quýt khô. Khi ăn nêm một ít muối vừa miệng. Ăn vài lần sẽ khỏi.
Chữa táo bón: Hạt vừng đen 300g rang chín, giã nhỏ, rây bột; lá cối xay 300g thái nhỏ, nấu với 2 – 3 lần nước, rồi cô thành cao đặc. Trộn bột với cao, làm thành bánh 5g. Ngày dùng 2 bánh, hãm với nước sôi, uống sau mỗi bữa ăn. Hoặc hạt vừng đen 20g, sinh địa, huyền sâm, mạch môn, sa sâm mỗi vị 16g, thạch hộc 12g. Tất cả phơi khô, sao vàng, tán bột, luyện với mật ong vừa đủ để làm viên, ngày uống 10 – 20g.
Các món ăn từ vừng đen rất bổ dưỡng
Thuốc bổ mạnh gân xương: Hạt vừng đen 300g đồ chín, phơi khô, sao vàng; lá dâu non 500g rửa sạch, phơi trong râm hoặc nắng nhẹ cho khô, vò nát bỏ cuống và gân lá, sấy khô. Tán hai thứ riêng biệt, rây thành bột mịn, trộn đều, thêm mật ong đánh nhuyễn thành khối bột không dính tay, làm viên khoảng 1g. Thuốc có màu đen, hơi mềm, vị ngọt, mùi thơm. Ngày uống 2 lần, sau bữa ăn. Người lớn, mỗi lần 10 – 20g; trẻ em 5 – 10g.
Thuốc an thần, gây ngủ: Hạt vừng đen 40g rang chín, hạt đỗ đen 40g, sao hạt muồng 20g, lá vông 40g, lá dâu non 40g, lạc tiên 20g, vỏ núc nắc 12g, sao với rượu. Tất cả làm khô, giã nhỏ rây bột mịn thêm đường đủ ngọt luyện với hồ làm viên bằng hạt ngô. Người lớn ngày uống 2 lần, mỗi lần 20g.
Chữa tăng huyết áp, xơ cứng mạch máu: Hạt vừng đen, rễ hà thủ ô đỏ, rễ ngưu tất mỗi vị 100g. Tất cả phơi khô, tán nhỏ rây bột mịn, trộn với mật làm thành viên bằng hạt ngô. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 12g.
Chữa sản phụ thiếu sữa: Lấy 30g vừng đen giã nhỏ, cùng với 50g gạo tẻ cho vào nước nấu nhừ thành cháo mà ăn. Món cháo này vừa có tác dụng lợi sữa, vừa nhuận tràng, thích hợp với phụ nữ sau khi sinh bị táo bón, và không đủ sữa cho con bú.
Dưỡng tóc Rosabela Hair Tonic
Dưỡng tóc Rosabela Hair Tonic được bào chế từ các thành phần chính như: Hà thủ ô, đương quy, vừng đen, ngấy hương, cỏ nhọ nồi, nghệ vàng, trắc bá điệp, sinh địa, vitamin H, vitamin B5.
Dưỡng tóc Rosabela Hair Tonic
Rosabela Hair Tonic có tác dụng: Chống rụng tóc, hói đầu; làm mượt và đen tóc, kích thích tóc mọc nhanh; chống bạc tóc, tóc khô và chẻ ngọn. Sản phẩm có hiệu quả cho cả nam và nữ, tuyệt đối an toàn.
Xem thêm chi tiết và đặt mua thực phẩm chức năng Dưỡng tóc Rosabela Hair Tonic tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
