Loãng xương không có triệu chứng rõ ràng và thường khi có triệu chứng thì đã ở mức độ nặng. Loãng xương gây rất nhiều tác hại cho sức khoẻ và sinh hoạt, thậm chí dẫn tới tử vong.
>> Loãng xương – “sát nhân” thầm lặng
Biểu hiện và hậu quả của loãng xương
Loãng xương thường tiến triển trong thời gian dài mà không có triệu chứng gì biểu hiện ra bên ngoài. Các triệu chứng chỉ xuất hiện khi tình trạng loãng xương đã nặng, chúng thường xuất hiện đột ngột sau sang chấn nhẹ hoặc có thể xuất hiện từ từ tăng dần.
Đau xương là triệu chứng đầu tiên báo hiệu bệnh loãng xương
Đau: Thông thường loãng xương gây đau xương và đó là triệu chứng chính. Thường đau ở các vùng xương chịu tải của cơ thể (cột sống thắt lưng, chậu hông), đau nhiều sau chấn thương, thường đau âm ỉ nếu là tự phát. Đau tăng khi vận động, đi lại, đứng ngồi lâu, giảm khi nghỉ ngơi. Trong bệnh loãng xương không có biểu hiện đau các khớp, bởi vậy khi có các biểu hiện đau khớp thì cần nghĩ tới bệnh khác đặc biệt là bệnh thoái hoá khớp.
Có thể có các dấu hiệu chèn ép rễ thần kinh như đau dọc theo các xương sườn, đau dọc mặt trong đùi, đau dọc mặt ngoài chân… nhưng hiếm khi gây liệt.
Giảm chiều cao của cơ thể: Đây là một trong những triệu chứng gợi ý của loãng xương. Mỗi một đốt sống xẹp hoàn toàn có thể làm chiều cao của cơ thể giảm 1cm và trong những trường hợp nặng khi nhiều đốt sống bị xẹp chiều cao của cơ thể có thể giảm từ 10 – 20 cm bởi vậy việc theo dõi chiều cao từ khi còn trẻ là rất cần thiết.
Biến dạng cột sống: Cột sống bình thường cong hình chữ S. Khi các đốt sống bị xẹp có thể gây mất đường cong sinh lý của cột sống như gù ở vùng lưng, thắt lưng, gù ở mức độ nặng gây tình trạng còng lưng. Có thể cột sống thắt lưng quá ưỡn về phía trước do trượt đốt sống.
Gãy xương là hậu quả nặng nề của bệnh loãng xương
Gãy xương: Là hậu quả nặng nề do loãng xương gây ra. Có thể gãy ở mọi vị trí tuy nhiên thường hay gặp gãy đầu dưới xương cẳng tay, gãy các đốt sống, gãy cổ xương đùi. Gãy cổ xương đùi thường gặp ở nam giới trên 70 tuổi trong khi gãy đầu dưới xương cẳng tay và gãy các đốt sống thường gặp ở phụ nữ sau mãn kinh từ 10 – 20 năm. Thường gãy xương do loãng xương xảy ra sau một sang chấn rất nhẹ, có thể chỉ do sự thay đổi tư thế đột ngột, có những trường hợp do ho hoặc hắt hơi mạnh.
Trên đây là một số biểu hiện của bệnh loãng xương, muốn khẳng định người bệnh cần phải được kiểm tra bằng phương pháp đo mật độ xương.
Phòng và điều trị loãng xương
Bệnh loãng xương có thể gây tàn phế và tử vong. Điều trị có thể làm ngừng tiến triển của loãng xương nhưng không hồi phục được những tổn hại trước đó. Tuy nhiên, việc điều trị sớm là rất cần thiết. Mục đích của điều trị là ngăn ngừa cho tế bào xương không bị mất thêm và tránh cho xương bị gãy. Điều trị làm giảm sự mất xương bao gồm tăng canxi qua chế độ ăn và thuốc uống, bổ sung vitamin D hoặc fluorid tác động lên sự chuyển hoá của xương. Phụ nữ mãn kinh có thể phòng ngừa hoặc làm ngừng sự phát triển của loãng xương bằng điều trị estrogen thay thế.
Cần thăm khám thường xuyên để ngăn ngừa loãng xương
Tuy điều trị có thể thu được nhiều kết quả nhưng chưa có biện pháp nào ngăn chặn được sự tiến triển của bệnh. Việc phòng bệnh càng trở nên cần thiết và hiệu quả.
Canxi là thành phần cấu trúc quan trọng của xương nên cần cung cấp đầy đủ can xi cho cơ thể qua chế độ ăn uống, vận động hàng ngày. Nhu cầu về can xi ở trẻ dưới 12 tuổi là 800 – 1000mg/ngày, trên 12 tuổi và người lớn cần 1200mg/ngày, phụ nữ có thai và đang cho con bú cần 1500mg/ngày. Các thực phẩm giàu can xi là sữa và các chế phẩm từ sữa, các loại cá, tôm, cua, ốc, đậu tương, rau cải, lòng đỏ trứng…
Ngoài ra cần bổ sung nguồn vitamin D (trong sữa, trứng, nấm tươi, cá hồi, lươn, trai, sò…) để cơ thể hấp thụ được can xi. Phụ nữ mang thai nên ăn thức ăn đa dạng, bảo đảm đủ can xi và chất đạm giúp hình thành xương cho thai nhi trong suốt quá trình phát triển.
Rèn luyện thể lực thường xuyên, đều đặn sẽ giúp xương chắc khoẻ, làm tăng mật độ xương và làm giảm sự mất xương. Cần bỏ các thói quen xấu có thể làm tăng nguy cơ gẫy xương như hút thuốc lá, uống rượu (nhiều nghiên cứu đã chứng tỏ sử dụng các chất này nhiều làm tăng nguy cơ gẫy cổ xương đùi).
Chế độ vận động phù hợp sẽ cho bạn cuộc sống khỏe mạnh
Với người già cần chú ý tới phòng nguy cơ ngã do mắt kém, hệ xương khớp không còn hoạt động tốt như người trẻ. Dự phòng loãng xương cần được chú ý đặc biệt ở những bệnh nhân bị bệnh khớp mạn tính, bệnh bộ máy vận động gây cản trở các hoạt động, sinh hoạt bình thường hoặc các bệnh có sử dụng các thuốc glucocorticoid kéo dài như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, hen phế quản…
Ở phụ nữ mãn kinh do có nguy cơ mất xương cao, ngoài bổ xung canxi, vitamin D thì cần lưu ý đến liệu pháp thay thế hormone dự phòng bằng các hormone sinh dục nữ tổng hợp như estroprogestatif, tibolon…
Thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị bệnh loãng xương
Xương khớp Joint-Ex làm giảm các triệu chứng đau do viêm, sưng tấy xơ cứng tại các ổ khớp; hỗ trợ điều trị các bệnh thoái hóa sụn khớp, loãng xương. Hạn chế sự mỏi mắt, khô mắt khi làm việc nhiều.
Nhung hươu tươi Neza 100g giúp sinh tinh tủy, mạnh gân xương, ích huyết, dùng cho các trường hợp thiếu máu, gân xương yếu, gãy xương lâu ngày khó khỏi, người gầy yếu xanh xao, trẻ em chậm liền thóp, chậm lớn, chậm mọc răng, chậm biết đi, người già gầy yếu đi lại khó khăn.
Vitrum Calcium được bào chế từ vỏ sò biển và vitamin D3; có tác duy trì cho xương và răng chắc khỏe.
Vitrum Osteomag giúp ngừa bệnh loãng xương ở phụ nữ trung niên hoặc ở người có tiền sử bệnh này trong gia đình.
Xương khớp Multi Femme được làm giàu với vitamin K, đường kính để hạn chế các vấn đề về bệnh giòn xương đặc biệt là ở phụ nữ.
Xtra-Cal giúp hấp thụ canxi tối ưu, hỗ trợ xương chắc khỏe, tăng cường mật độ xương thường bị suy giảm do tuổi tác, bảo vệ hệ thống xương khớp, và chống oxy hóa.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
