Hoàng kỳ là một vị thuốc bổ, được sử dụng lâu đời trong Đông y. Quyển sách chuyên ngành dược vật học đầu tiên thời Đông Hán “Thần Nông bản thảo kinh” đã liệt kê hoàng kỳ là thượng phẩm. Hiện nay, tinh chất của hoàng kỳ được dùng để bào chế sản phẩm Nga Phụ Khang.
Vị thuốc hoàng kỳ
Hoàng kỳ có tên khoa học là Astragalus membranaceus (Fisch.) Bunge, thuộc họ Đậu – Fabaceae.
Cây hoàng kỳ
Hoàng kỳ là loại cây ây thảo sống lâu năm, phân nhánh nhiều, cao khoảng 50-70cm. Rễ hình trụ, đường kính 1-2cm, dài và đâm sâu, dai, khó bẻ, vỏ ngoài màu nâu đỏ hay vàng nâu. Lá kép lông chim lẻ, mọc so le gồm 15-25 lá chét hình trứng dài, có lông trắng mịn ở mặt dưới. Cụm hoa chùm ở nách lá, dài hơn lá, mang 5-20 hoa màu vàng tươi. Quả đậu dẹt, đầu thuôn dài thành mũi nhọn, mặt ngoài có lông ngắn; hạt hình thận màu đen. Còn có một thứ (var. mongholicus (Bge) Hoicus) gọi là Hoàng kỳ Mông cổ cũng giống như trên, nhưng có số lá chét ít hơn (12-18) và nhỏ hơn cũng được sử dụng. Mùa hoa tháng 6-7, mùa quả tháng 7-9.
Hoàng kỳ có nguồn gốc từ Trung Quốc được nhập trồng, mọc được ở nước ta, đang được nghiên cứu để phát triển. Người ta thu hái rễ của những cây 5-6 tuổi (ít nhất phải sau 3 năm trồng mới cho củ) vào mùa thu, mang về rửa sạch, cắt bỏ đầu rễ và rễ con, phơi hay sấy khô.
Hoàng kỳ có vị ngọt, tính hơi ấm, có tác dụng giải độc, lợi tiểu tiện, tiêu thũng, bổ khí, liễm hầu. Tẩm mật sao dùng bổ khí thăng dương, làm hưng phấn, tăng lực. Ngày dùng 6-12g hay hơn, dạng thuốc sắc.
Vị thuốc hoàng kỳ
Theo Tây y thì hoàng kỳ chứa các hoạt chất như: Saccharose, glucose, tinh bột, chất nhầy, cholin, betain, nhiều loại acid amin, calycosin, astragaloside I-V, III. Hoàng kỳ thường được dùng để chữa bệnh đái đục, buốt, lở loét, phù thũng, phong thấp, trúng phong, bán thân bất toại.
Bài thuốc từ hoàng kỳ
Chữa phù thũng, phong thấp: Hoàng kỳ 5g, cam thảo 2g, phòng kỷ 5g, quế chi 3g, phục linh 6g. Tất cả cho vào nồi với 300ml nước, sắc còn 100ml, uống trong ngày.
Chữa cơ thể suy nhược, không muốn hoạt động, thích nằm, biếng nói, ngắn hơi, thở yếu, kém ăn, người xanh bủng, rủ mỏi hay bệnh lòi dom do đi ngoài chảy lâu ngày, sa dạ con, sa dạ dày: Hoàng kỳ tẩm mật sao, đẳng sâm đều 10g; bạch truật, đương quy đều 8g; thăng ma, sài hồ, trần bì, cam thảo đều 4g, sắc uống.
Trị huyết tý, âm dương đều yếu, mạch bộ thốn, bên ngoài cơ thể mất cảm giác, giống như chứng phong tý: Hoàng kỳ, quế chi, thược dược đều 120g, sinh khương 240g, táo 12 trái, sắc, chia ra uống.
Hoàng kỳ rất tốt cho sức khỏe
Trị phế ung, thổ ra huyết: Hoàng kỳ tán bột, mỗi lần dùng 8g sắc với nước, uống lúc còn nóng, ngày uống 3-4 lần.
Trị tiêu khát: Can địa hoàng 200g, chích thảo 120g, hoàng kỳ 120g, mạch môn (bỏ lõi) 120g, phục thần 120g, quát lâu 120g, sắc uống.
Trị cơ quan sinh dục ngứa: Hoàng kỳ, nhân sâm, mỗi thứ 40g, tán bột, long não tốt 4g, dùng nước cốt ngó sen làm viên bằng hạt đậu xanh, mỗi lần uống 20 viên với nước nóng.
Trị chóng mặt, hoa mắt, cơ thể suy yếu, ít ăn, rong kinh băng huyết, sa trực trường, sa tử cung do khí hư: Bạch truật, cam thảo, đảng sâm, đương qui, hoàng kỳ mỗi thứ 12g; sài hồ 6g, thăng ma 4g, trần bì 6g, sắc uống.
Nga Phụ Khang
Nga Phụ Khang được bào chế từ các thảo dược thiên nhiên như: Trinh nữ hoàng cung, hoàng cầm, hoàng kỳ, khương hoàng.
Nga Phụ Khang
Nga Phụ Khang giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị u xơ tử cung, u nang buồng trứng, điều trị khí huyết ở nữ giới; phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh u tuyến tiền liệt, tiểu tiện khó ở nam giới.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Nga Phụ Khang tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
