Dân gian có câu: “Nam bất thiểu trần bì, nữ bất ly hương phụ” để thấy vai trò của hương phụ với các bệnh phụ nữ. Hiện nay, tinh chất hương phụ được dùng để bào chế sản phẩm Thiên Nữ Vương.
Vị thuốc hương phụ
Hương phụ hay còn được gọi là cỏ gấu, cỏ cú, củ gấu; tên khoa học là Cyperus rotundus L., thuộc họ Cói - Cyperaceae. Hương phụ là loài cỏ sống dai, cao 20-30cm. Thân rễ phình lên thành củ, màu nâu thẫm hay nâu đen, có nhiều đốt và có lông; thịt màu nâu nhạt. Lá hẹp, dài, có bẹ. Hoa nhỏ mọc thành tán xoè tỏa ra hình đăng ten ở ngọn thân. Quả ba cạnh, màu xám.
Hương phụ mọc hoang khắp nơi
Hương phụ là loài liên nhiệt đới, mọc hoang quanh làng, đường đi. Rễ hương phụ sau khi đào lên sẽ bỏ bớt rễ con, phơi khô, để nguyên hoặc chế với giấm, nước tiểu trẻ em, muối, rượu thành hương phụ tứ chế.
Theo Đông y thi hương phụ có vị cay, hơi đắng, ngọt, tính bình, có tác dụng hành khiếu, khai uất, thông kinh, tiêu sưng giảm đau. Các thầy thuốc thường dùng hương phụ để chữa kinh nguyệt không đều, khi thấy kinh đau bụng, viêm tử cung mạn tính, các bệnh phụ nữ trước và sau khi sinh đẻ, chữa đau dạ dày ợ hơi và nước chua, giúp ăn uống mau tiêu, chữa nôn mửa, đau bụng đi lỵ và ỉa chảy. Ở Ấn Ðộ người ta dùng hương phụ để chữa rối loạn của dạ dày và kích thích của ruột.
Có thể dùng hương phụ dưới dạng thuốc sắc, bột, cao, hoặc rượu thuốc. Mỗi ngày 6-12g, dùng riêng hoặc phối hợp với ích mẫu, ngải cứu.
Còn theo y học hiện đại thì thành phần hoá học trong hương phụ gồm có: cyperen, b-selinen, cyperol, a-cyperol, cyperolen, patchoulenon, cyperotundon, glycerol, các acid linoleic, linolenic, oleic, myristic, stearic,…
Bài thuốc, món ăn ngon từ hương phụ
Trị ngực bụng trướng đau: Hương phụ 8g, ô dược 12g, cam thảo 4g. Sắc uống.
Hương phụ sau khi được thu hái
Trị ngực sườn trướng đau: Hương phụ 12g, cao lương khương 12g. Sắc uống.
Trị đau dạ dày do lạnh: Hương phụ 12g, diên hồ sách 8g. Sắc uống.
Khai uất, điều kinh: Hương phụ chia làm 4 phần, ngâm riêng mỗi phần với muối, giấm, rượu, nước tiểu trẻ em. Sao khô, nghiền thành bột mịn làm hoàn. Dùng khi tinh thần uất ức gây nên kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, vú trướng đau.
Trị đau bụng kinh: Hương phụ tứ chế 20g, lá ngải 20g, trần bì 20g, nguyệt quý hoa 2 đóa. Sắc uống.
Trị tỳ vị hư nhược, tiêu hóa kém gây nôn, tiêu chảy, bụng trướng đau: Hương phụ 8g, sa nhân 4g, mộc hương 6g, hậu phác 12g, hoắc hương 8g, bạch truật 12g, trần bì 12g, phục linh 12g, bán hạ 12g, cam thảo 4g, gừng sống 12g, đại táo 5 quả. Sắc uống.
Canh bí đao hương phụ; dùng cho trường hợp nhiễm độc thai nghén, phù nề: bí đao 500g, hương phụ 12g. Bí đao gọt vỏ thái lát cùng hương phụ đem nấu canh thêm gia vị thích hợp. Ăn ngày 1 lần, liên tục 5 - 10 ngày.
Hương phụ rất tốt cho phụ nữ
Thịt bò hầm ngải cứu, hương phụ; dùng cho các trường hợp rối loạn kinh nguyệt, kinh kéo dài 5 – 7 ngày hoặc 10 ngày, lượng ít, đau bụng dưới: Thịt bò 250g, ngải cứu 12g, diên hồ sách 12g, hương phụ 10g. Thịt bò làm sạch thái lát. Ba thứ dược liệu cho vào túi vải xô; thêm gừng tươi 20g gọt vỏ ngoài, đập giập. Tất cả cho vào nồi thêm nước, đun nhỏ lửa cho chín nhừ, bỏ túi bã thuốc, thêm gia vị thích hợp. Ăn trong ngày, liên tục 5 – 7 ngày.
Rượu hương phụ; dùng cho các trường hợp đau tức khoang liên sườn, vùng chậu hông: Hương phụ chế 30g, rượu trắng 500ml, ngâm sau 7 ngày, mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 30ml.
Hương phụ tán; dùng cho các trường hợp rong kinh, trĩ bị chảy máu rỉ rả: Hương phụ sao qua tán mịn, mỗi lần uống 6g với nước cháo hoặc nước hồ nếp.
Thiên Nữ Vương
Thiên Nữ Vương được chiết xuất từ các thành phần thảo dược thiên nhiên như: Bạch truật, hoàng kỳ, hương phụ, đương quy, kim anh, mầm đậu nành, lactose, tinh bột, magnesiumstearat.
Thiên Nữ Vương
Thiên Nữ Vương có tác dụng hỗ trợ điều trị cho phụ nữ bị khí hư, huyết trắng do viêm nhiễm, giúp cơ thể cân bằng nội tiết tố, điều hòa kinh nguyệt, giảm mệt mỏi, hạn chế các triệu chứng tiền mãn kinh, làm đẹp da, kéo dài tuổi thanh xuân.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Thiên Nữ Vương tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
