Mụn trứng cá là bệnh lý ngoài da thông thường và rất phổ biến . Tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng chúng cá ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý, diện mạo của người bệnh. Đặc biệt, lứa tuổi mắc bệnh chủ yếu là thanh thiếu niên với nhu cầu giao tiếp xã hội cao.
Mụn trứng cá là gì?
Trứng cá là những nốt mụn nhỏ thường xuất hiện trên da mặt, cổ, lưng hoặc vai. Trứng cá xuất hiện là do các tuyến nhờn dưới da bị tắc và bị viêm nhiễm. Tuy phần lớn xuất hiện ở độ tuổi thiếu niên (85%) nhưng cũng có một số người lại xuất hiện trứng cá muộn hơn.
Dưới lớp da có rất nhiều tuyến nhờn với vai trò chủ yếu là tạo cho da có độ ẩm và mềm mại. Lớp da ngoài cùng lại có rất nhiều tế bào chết. Thông thường các tế bào chết này sẽ được thay thế bằng các tế bào mới. Tuy nhiên ở lứa tuổi thiếu niên, toàn bộ lông trên cơ thể phát triển mạnh nên các tuyến nhờn dưới da sản sinh ra nhiều dầu hơn.
Mụn trứng cá thường xuất hiện nhiều ở lứa tuổi dậy thì
Khi đó, nếu các tế bào chết trên da không được loại bỏ kịp thời chúng sẽ kết tụ lại, làm tắc lỗ chân lông dẫn đến chất nhờn cũng bị tắc dưới lớp da ngoài cùng và không thoát lên bề mặt của da được.
Các vi khuẩn lúc này sẽ phát triển ở vị trí các lỗ chân lông bị tắc, sản sinh ra các chất hoá học và men enzym gây viêm nhiễm. Đến một lúc nào đó các lỗ chân lông bị tắc sẽ bung ra, kèm theo nó là một hỗn hợp gồm có chất nhờn của da, các tế bào chết và vi khuẩn. Chúng làm cho da bị kích thích và sinh ra các mụn nhỏ, gọi là trứng cá.
Bệnh trứng cá có nhiều loại khác nhau tùy theo tính chất của bệnh hoặc dựa vào đặc điểm của nốt mụn trứng cá mà người ta đặt tên cho chúng. Người ta gọi một số loại mụn trứng cá như mụn đầu đen, mụn đầu trắng, mụn mủ, mụn cụm, mụn nang…
Nguyên nhân gây nên mụn trứng cá
Tắc nghẽn ống chân lông:
Các tế bào của tuyến bã và của ống chân lông khi chết sẽ được đào thải ra ngoài qua ống chân lông, nhưng khi chúng không được đào thải theo cơ chế tự nhiên thì sẽ gây tắc nghẽn, ngăn chặn sự di chuyển của chất nhờn trong ống.
Tắc nghẽn lỗ chân lông gây ra mụn trứng cá
Nếu bạn có mụn và bạn muốn xuất hiện xinh đẹp vào ngày hôm sau thì chỉ cần thoa một chút mật ong lên đốm mụn, sau đó để nó khô tự nhiên qua đêm. Hôm sau bạn sẽ thấy mụn biến mất hoặc nhỏ hơn đáng kể. Bạn có thể sử dụng mật ong như mặt nạ chăm sóc da, chỉ cần đắp mặt nạ với mật ong trong vòng 1 giờ bạn cũng thấy có tác dụng rất tốt với da.
Sự hoạt động quá mức của tuyến bã:
Lượng chất nhờn sản xuất tại tuyến bã được kích thích bởi hormone, chủ yếu là testosterone. Do việc sản xuất hormone của cơ thể tăng cao nhất vào những năm trưởng thành nên việc sản xuất chất nhờn cũng tăng nhanh. Nam giới thường bị mụn trứng cá nặng hơn nữ ở tuổi trưởng thành do lượng testosterone được sản xuất nhiều hơn. Người ta cũng thấy không có mụn trứng cá ở nam giới khi đã bị cắt bỏ 2 tinh hoàn.
Pura d’or Argan Oil có tác dụng điều trị mụn trứng cá, khi xoa đều lên vùng da cần điều trị sẽ giúp da mặt bạn hồi sinh và giữ được độ ẩm cần thiết mà không gây nên những kích thích và khó chịu, giữ cho gương mặt bạn luôn tươi sáng.
Sự gia tăng hoạt động của vi khuẩn Propionibacterium acnes:
Vi khuẩn Propionibacterium acnes hiện diện rất nhiều trên da của bệnh nhân bị mụn trứng cá. Chúng sẽ kết hợp với lượng chất nhờn và các tế bào chết để làm tăng độ nghiêm trọng của mụn và sự sưng tấy ống chân lông.
Viên nang mềm Melissa được chiết xuất từ sữa ong chúa nguyên chất, có tác dụng hạn chế mụn trứng cá, làn da được mịn màng, tươi mát. Ngoài ra, Melissa cải thiện chức năng gan, giúp thư giãn và chống lão hóa toàn cơ thể.
Tình trạng sưng tấy của chân lông: Khi vi khuẩn Propionibacterium acnes tấn công lỗ chân lông, bề mặt của ống chân lông sẽ bị sưng tấy. Sự sưng tấy này gây nên mụn trứng cá mủ xuất hiện trên mặt da. Nếu sưng tấy kéo dài và không được chữa trị, các mụn u nang lông nghiêm trọng sẽ phát triển sau đó, dẫn đến nhiễm trùng cũng như tạo sẹo vĩnh viễn.
Sản phẩm trị sẹo Scar Gel là sự pha trộn độc đáo các chiết xuất từ các loài thực vật, giúp làm mềm, mịn, và mờ các vết sẹo, đặc biệt là những vết sẹo sần sùi, mấp mô hoặc bị đổi màu do mụn.
Stress cũng là nguyên nhân gây mụn trứng cá
Một số yếu tố làm bệnh trứng cá nặng thêm như: Yếu tố thần kinh (stress, mất ngủ…), thay đổi nội tiết (hay gặp ở lứa tuổi dậy thì, kỳ kinh nguyệt…), rối loạn tiêu hóa (táo bón), ăn đồ cay nóng, uống rượu bia nhiều… Kết hợp với việc chăm sóc da không đúng cách: thói quen nặn mụn, sử dụng mỹ phẩm không hợp với da và đặc biệt là việc lạm dụng chế phẩm bôi ngoài da chứa Corticoid.
Nước chanh có thể chăm sóc da mụn rất tốt. Thoa nước chanh lên mặt trong 15 phút sẽ có tác dụng làm sạch bụi bẩn, dầu và tế bào chết trên mặt. Tuy nhiên, không nên sử dụng quá thường xuyên vì chanh có tính axit cao, khiến da bạn trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Chỉ nên áp dụng với trứng cá nặng và thực sự cần thiết.
Cách phòng ngừa mụn trứng cá
Hiện chưa có phương pháp nào giúp phòng mụn trứng cá hoàn toàn. Do vậy, để phòng ngừa và điều trị hiệu quả mụn trứng cá cũng như ngăn ngừa mụn mọc thêm bạn nên:
- Chăm sóc da đều đặn mỗi ngày, rửa mặt nhẹ nhàng, rửa sạch mặt trước khi đi ngủ, ngay khi ra đường về không chà xát da quá mạnh và quá thường xuyên, tôn trọng cấu trúc da. Không tự ý cạy, nặn mụn.
- Tránh làm việc gây đổ mồ hôi quá nhiều. Tắm và lau sạch cơ thể sau khi ra nhiều mồ hôi.
- Trường hợp mụn mủ có thể bôi chế phẩm chứa kháng sinh, kháng khuẩn (khi dùng kháng sinh đường uống phải theo chỉ dẫn của bác sĩ), hoặc một số chế phẩm giúp giảm sừng hóa, tan nhân mụn.
- Không thoa các loại mỹ phẩm lên da, nhất là dạng crème (kem), dạng dầu…
- Không dùng corticoide.
- Kết hợp uống các thảo dược có tác dụng từ từ giúp tái lập cân bằng sinh lý da, có thể dùng thực phẩm chức năng trị mụn trứng cá hoặc các loại thuốc tác dụng tại chỗ. Từ đó tạo tác dụng hiệp đồng giúp mụn trứng cá nhanh khỏi hơn đồng thời giảm nguy cơ mụn mọc thêm và tái phát.
chăm sóc da thường xuyên để đẩy lùi mụn trứng cá
- Đảm bảo chế độ ăn uống, sinh hoạt điều độ, hạn chế stress. Giảm bớt căng thẳng tinh thần trong cuộc sống.
- Kiêng ăn các thức ăn ngọt, béo như chè, bánh ngọt, chocolate, xoài, sầu riêng…
- Tránh để táo bón.
- Trường hợp viêm da nặng, người bệnh nên đến bệnh viện, phòng khám chuyên khoa da liễu để khám và điều trị.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
