Không chỉ là cây cảnh thông dụng, cây rau được ưa dùng, đinh lăng còn là một vị thuốc nam có tính năng chống dị ứng, giải độc thức ăn, chống mệt mỏi, làm tăng trí nhớ, sức dẻo dai của cơ thể. Đinh lăng có trong thực phẩm chức năng Brain Natural.
Cây đinh lăng
Đinh lăng còn được gọi là cây gỏi cá; có tên khoa học là Polyscias fruticosa L; thuộc họ Nhân sâm – Araliaceae. Đinh lăng là cây nhỏ dạng bụi, cao 1,5-2m. Thân nhẵn, ít phân nhánh, các nhánh non có nhiều lỗ bì lồi. Lá kép mọc so le, có bẹ, phiến lá xẻ 3 lần lông chim, mép có răng cưa không đều, chóp nhọn, lá chét và các đoạn đều có cuống. Cụm hoa chuỳ ở ngọn, gồm nhiều tán. Hoa nhỏ, màu trắng xám. Quả hình trứng, dẹt, màu trắng bạc. Cây ra hoa tháng 4-7.
Đinh lăng có nguồn gốc từ các đảo Thái bình dương (Polynêdi) được trồng chủ yếu để làm cảnh ở đình chùa, các vườn gia đình. Người ta thường trồng đinh lăng bằng cách giâm cành; chọn những cành già, chặt thành đoạn ngắn 15-20cm, cắm nghiêng xuống đất.
Đinh lăng thường được trồng để làm cảnh
Bộ phận dùng làm thuốc là lá và rễ cây đinh lăng. Thu hoạch rễ của những cây đã trồng từ 3 năm trở lên (cây trồng càng lâu năm càng tốt), đem rửa sạch phơi khô ở chỗ mát, thoáng gió để đảm bảo mùi thơm và phẩm chất. Khi dùng, đem rễ tẩm nước gừng tươi 5% sao qua, rồi tẩm 5% mật ong hoặc mật mía. Lá thu hái quanh năm, thường dùng tươi.
Theo y học cổ truyền, rễ đinh lăng có vị ngọt, tính bình; lá vị nhạt, hơi đắng, tính bình; có tác dụng bổ năm tạng, giải độc, bổ huyết, tăng sữa, tiêu thực, tiêu sưng viêm, tăng lực. Các thầy thuốc sử dụng đinh lăng làm thuốc bổ, trị suy nhược cơ thể, tiêu hoá kém, phụ nữ sau khi đẻ ít sữa, sản hậu huyết xông nhức mỏi, chữa ho, ho ra máu, thông tiểu tiện, chữa kiết lỵ. Ở Ấn Độ, người ta cho là cây có tính làm se, dùng trong điều trị sốt.
Còn theo y học hiện đại, trong rễ đinh lăng có glucosid, alcaloid, saponin triterpen, tanin, 13 loại acid amin, vitamin B1; trong thân và lá cũng có nhưng ít hơn. Các nghiên cứu gần đây cho thấy, đinh lăng giúp tăng trí nhớ, tăng sự dẻo dai và sức đề kháng của cơ thể, chống hiện tượng mệt mỏi, giúp ăn ngon, tăng khả năng lao động, giúp lên cân và chống độc. Do đó, những người yếu mệt, cơ thể suy nhược, tiêu hóa kém, phụ nữ thiếu sữa nuôi con… dùng đinh lăng rất tốt.
Bài thuốc sử dụng đinh lăng hiệu quả
Chữa sưng đau cơ khớp, vết thương: Lấy 40g lá đinh lăng tươi giã nhuyễn, đắp vết thương hay chỗ sưng đau.
Rễ cây đinh lăng là vị thuốc tốt
Chữa đau lưng mỏi gối (chữa cả tê thấp): Dùng thân cành đinh lăng 20 – 30g, sắc lấy nước chia 3 lần uống trong ngày. Có thể phối hợp cả rễ cây xấu hổ, cúc tần và cam thảo dây.
Chữa phong thấp, thấp khớp: Rễ đinh lăng 12 g, cây cối xay, hà thủ ô, huyết rồng, cỏ rễ xước, thiên niên kiện tất cả 8 g; vỏ quýt, quế chi 4 g. Cho tất cả vào nồi, đổ 600 ml nước sắc còn 250 ml (vị quế chi bỏ vào sau cùng khi sắp nhắc ấm thuốc xuống). Chia làm 2 lần, uống trong ngày khi thuốc còn nóng.
Bồi bổ cơ thể, ngừa dị ứng: Lá đinh lăng tươi từ 150-200g, nấu sôi khoảng 200ml nước (có thể dùng nước sôi có sẵn ở phích). Cho tất cả lá đinh lăng vào nồi, đậy nắp lại, sau vài phút, mở nắp và đảo qua đảo lại vài lần. Sau 5-7 phút, chắt ra để uống nước đầu tiên, đổ tiếp thêm khoảng 200ml nước vào để nấu sôi lại nước thứ hai.
Chữa ho lâu ngày: Rễ đinh lăng, bách bộ, đậu săn, rễ cây dâu, nghệ vàng, rau tần dày lá tất cả đều 8g, củ xương bồ 6g, gừng khô 4g. Tất cả cho vào ấm, đổ 600ml sắc còn 250ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày. Uống lúc thuốc còn nóng.
Phòng co giật ở trẻ: Lấy lá đinh lăng non, lá già cùng phơi khô rồi lót vào gối hay trải xuống giường cho trẻ nằm.
Món ăn từ lá cây đinh lăng
Thông tia sữa, căng vú sữa: Cho 30-40g rễ cây đinh lăng vào 500ml nước sắc còn 250ml. Uống nóng.
Chữa viêm gan: Rễ đinh lăng 12g, nhân trần 20g, ý dĩ 16g, chi tử, hoài sơn, biển đậu, rễ cỏ tranh, xa tiền tử, ngũ gia bì, mỗi vị 12g; uất kim, nghệ, ngưu tất, mỗi vị 8g. Sắc uống ngày 1 thang.
Chữa thiếu máu: Rễ đinh lăng, hà thủ ô, thục địa, hoàng tinh, mỗi vị 100g; tam thất 20g, tán bột. sắc uống ngày 100g bột hỗn hợp.
Chữa ho suyễn lâu năm: Rễ đinh lăng, bách bộ, đậu săn, rễ cây dâu, nghệ vàng, rau tần dày lá, mỗi vi 8 g; củ xương bồ 6 g, gừng khô 4 g. Tất cả cho vào ấm, đổ 600 ml sắc còn 250 ml. Chia làm 2 lần uống trong ngày, lúc thuốc còn nóng.
Chú ý: Không được dùng rễ đinh lăng với liều cao, sẽ bị say, có hiện tượng mệt mỏi đối với cơ thể.
Thực phẩm chức năng Brain Natural
Brain Natural được bào chế từ các dược liệu như: Đinh lăng, bạch quả, vitamin B6, sữa ong chúa, magie, lecithin…
Thực phẩm chức năng Brain Natural
Brain Natural giúp khắc phục tình trạng suy nhược thần kinh, tăng cường sức bền thần kinh, dự phòng tai biến mạch máu não nguyên phát và thứ phát. Tăng cường tuần hoàn não, bồi bổ sức khỏe.
Sản phẩm được dùng cho người thiểu năng tuần hoàn não, thiếu máu não với các biểu hiện như: ù tai, chóng mặt, đau đầu, mất ngủ, giảm trí nhớ; người có nguy cơ bị tai biến mạch máu não và người sau tai biến mạch máu não; người bị suy nhược cơ thể và thần kinh.
Xem thêm chi tiết và đặt mua thực phẩm chức năng Brain Natural tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
