Câu đằng là một trong những vị thuốc quý, có tác dụng hạ huyết áp rất tốt. Hiện nay, tinh chất câu đằng được sử dụng để bào chế sản phẩm Hạ Áp Ích Nhân.
Thảo dược câu đằng
Câu đằng còn gọi là vuốt lá mỏ, dây móc câu, dây dang quéo; tên khoa học là Uncaria rhynchophylla (Miq.) Jacks, thuộc họ Cà phê – Rubiaceae.
Cây câu đằng
Câu đằng là loại cây leo có mấu, dài 6 – 10m. Lá mọc đối có cuống, hình trứng đầu nhọn, mặt dưới lá như có phấn, ở mặt lá có gai mọc cong xuống trông giống như lưỡi câu nên gọi là câu đằng. Hoa nhỏ hình cầu nở vào mùa hạ, có màu vàng trắng. Quả nang chứa nhiều hạt.
Câu đằng thường mọc hoang ở những vùng thượng du tại Cao Bằng, Lào Cai… Bộ phận dùng làm thuốc của cây câu đằng là đoạn thân có gai ở kẽ lá, cong và cứng như lưỡi câu. Đoạn thân bánh tẻ tốt hơn đoạn già, thường không dài quá 3cm. Gai dài chừng 2cm; loại 2 gai có tác dụng tốt hơn loại 1 gai; không dùng đoạn thân không có gai. Người ta thường thu hái câu đằng vào mùa hè thu, phơi hoặc sấy khô để dùng.
Đông y cho rằng, câu đằng vị ngọt, chát, tính hàn, không độc; có tác dụng thanh nhiệt, trấn kinh, trừ phong, bình can, hạ huyết áp… Liều dùng trung bình mỗi ngày cho dạng thuốc sắc 6 – 15g.
Còn theo nghiên cứu của y học hiện đại thì thành phần hóa học trong câu đằng gồm có: Rhynchophylline, isorhynchophylline, corynoxeine, isocorynoxeine, corynantheine, nicotinic acid, hirsutine, hirsuteine….
Thảo dược câu đằng
Hiện nay câu đằng được sử dụng làm thuốc trấn kinh, trấn tĩnh, bệnh cao huyết áp, mắt hoa, trẻ con kinh giật, khóc đêm, phụ nữ bị xích, bạch đới…. Đặc biệt, câu đằng có tác dụng hạ huyết áp rất tốt là do hoạt chất rhynchophyllin quyết định; nó ức chế hệ thần kinh giao cảm, làm dãn các mạch máu ngoại vi.
Một số bài thuốc hay từ câu đằng
Chữa trúng phong, liệt thần kinh mặt có thể chọn một trong các bài thuốc sau:
- Câu đằng 15g, bạch thược 12g, địa long 12g, trân châu 9g, đại hoàng 9g, trúc lịch 25ml. Sắc uống, chia 2 lần.
- Câu đằng 12g, dây hà thủ ô tươi 24g. Sắc uống trong ngày. Khi sắc thuốc gần được, mới cho câu đằng vào để cho sôi 1 – 2 phút, trào lên là được.
Chữa tăng huyết áp, nhức đầu, hoa mắt, chóng mặt có thể chọn một trong các bà thuốc sau:
- Câu đằng 10g, xuyên khung 5g, quế chi 3g, cam thảo 2g. Tất cả thái nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100 ml uống làm 2 lần trong ngày.
- Câu đằng 10g, lá dâu 8g, cúc hoa vàng 8g, hạ khô thảo 8g, thảo quyết minh 8g, sao vàng. Sắc uống chia 2 lần.
- Câu đằng, phòng phong, phục thần, cúc hoa vàng, đẳng sâm, phục linh, trần bì, mạch môn, mỗi thứ 15g; thạch cao 30g; cam thảo 7,5g. Tất cả tán nhỏ, rây bột mịn. Ngày dùng 2 lần, mỗi lần 12g dưới dạng nước sắc.
- Câu đằng, thạch quyết minh, ích mẫu, mỗi thứ 12g; hạ khô thảo 10g; đỗ trọng 9g; hoàng cầm 6g. Sắc uống trong ngày.
Cao đằng rất tốt cho người bị bệnh huyết áp cao
- Câu đằng 12g, kỷ tử, thạch hộc, sa sâm, hạ khô thảo, mạch môn, mẫu lệ, mỗi thứ 8g; trạch tả, địa cốt bì, cúc hoa, táo nhân, mỗi thứ 6g. Sắc uống, chia 2 lần.
Chữa sốt cao, chân tay co giật, nghiến răng có thể chọn một trong các bài thuốc sau:
- Câu đằng 10g, kim ngân hoa 9g, cúc hoa vàng 6g, địa long 6g, bạc hà 3. Tất cả sắc với 200ml nước còn 50 ml, uống làm 1 lần trong ngày.
- Câu đằng 10g, thiên ma 10g, bọ cạp 4g, cam thảo 3g, mộc hương 2g, sừng tê giác 2g. Sắc uống.
- Câu đằng 12g, răng lợn 12g, đốt cháy; bọ cạp 12g, bỏ đầu, rút ruột, tẩm rượu, sao giòn; kinh giới 40g; thuyền thoái 8g; phèn phi 8g. Tất cả phơi khô, sấy giòn, tán nhỏ, rây bột mịn, luyện với hồ làm viên bằng hạt đỗ xanh. Trẻ em 5 – 6 tháng tuổi, mỗi lần uống 2 viên; trẻ 1 tuổi, mỗi lần 3 viên; trẻ 2 tuổi mỗi lần 5 viên. Nghiền thuốc với trúc lịch (cây tre non ép lấy nước). Ngày uống 2 – 3 lần.
- Câu đằng 12g, kim ngân hoa 12g, địa long 10g, liên kiều 10g, bọ cạp 3g. Sắc uống hoặc tán bột uống.
- Câu đằng 10g, cúc hoa vàng 9g, lá dâu tằm 9g, hoàng cầm 9g, tằm vôi 5g. Sắc uống ngày một thang.
Hạ Áp Ích Nhân
Hạ Áp Ích Nhân được bào chế từ các thành phần dược liệu quý như: Cao khô huyền sâm, cao khô địa long, cao khô hạ khô thảo, cao khô hà thủ ô chế, cao khô câu đằng, cao khô táo nhân, tá dược vừa đủ 1 viên.
Hạ Áp Ích Nhân
Hạ Áp Ích Nhân hỗ trợ điều trị bệnh cao huyết áp, người ít ngủ, chóng mặt, ù tai, đau đầu khi căng thẳng. Sản phẩm được dùng cho người cao huyết áp, người ít ngủ, hay mơ, chóng mặt, ù tai, đau đầu khi căng thẳng.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Hạ Áp Ích Nhân tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
