Bồ hoàng là vị thuốc Đông y có tác dụng rất tốt đối với hệ tim mạch con người. Hiện nay, tinh chất bồ hoàng được dùng trong bào chế sản phẩm Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc).
Tổng quan về bồ hoàng
Bồ hoàng là phấn hoa sấy hay phơi khô của cây cỏ nến. Cỏ nến hay bồn bồn có tên khoa học là Typha angustata Bory et Chaub, thuộc họ Cỏ nến – Typhaceae.
Cây cỏ nến
Đây là loài cây thảo, cao 1-3m, có thân rễ lưu niên. Lá mọc từ gốc, hẹp, hình dải, thon lại ở chóp, dài 6-15cm, xếp thành 2 dãy đứng quanh thân, bằng hay hơi dài hơn bông hoa đực. Hoa đơn tính, rất nhiều, thành bông rất dày, đặc, hình trụ, có lông tơ, cách quãng nhau 0,6-5,5cm, có chiều dài gần như nhau, bông đực ở ngọn, có lông màu nâu, có răng ở chóp, vàng; bông cái màu nâu nhạt, có lông nhiều, mảnh, trắng hoặc màu hung nhạt. Quả dạng gần quả hạch, nhỏ, hình thoi, khi chín mở theo chiều dọc.
Có nhiều loài cỏ nến, đều được dùng với công dụng tương tự. Bộ phận dùng làm thuốc là hoa gồm lông vàng bao bọc xung quanh nhị và phấn hoa (phổ biến hơn).
Đến mùa cỏ nến ra hoa (mùa hạ), khi hoa nở, nhị bắt đầu nứt, cắt lấy những bông đực, đem về phơi khô, rồi lăn và xoa nhẹ cho hạt phấn rơi ra (thường hứng qua rây để loại bỏ tạp chất). Phơi phấn hoa cho khô kiệt. Đó là một thứ bột mịn sạch, màu vàng tươi, trơn bóng, chất nhẹ xốp, dễ lan tỏa khi gặp gió, dính tay nhưng không vón tụ, thả xuống nước sẽ nổi lềnh bềnh.
Theo y học cổ truyền thì bồ hoàng vị ngọt nhạt, tính bình; để sống có tác dụng lợi tiểu, giảm đau, tiêu viêm, tiêu ứ huyết, thông huyết ứ, kinh bế; sao đen có tác dụng cầm máu, bổ huyết…. Ngày dùng 5-10g, dạng thuốc sắc hay thuốc bột.
Dược liệu bồ hoàng
Theo nghiên cứu của y học hiện đại thì thành phần hóa học trong bồ hoàng gồm có: Pollen typhae augustatae-isorhamnentin, pentacosane, alpha-citosterol, palmatic acid, tinh dầu, mỡ (10 – 30%)… Bồ hoàng thường được dùng trị ho ra máu, nôn ra máu, chảy máu cam, băng huyết, có thai ra huyết, chữa bạch đới, ứ huyết do vấp ngã hoặc đánh đập tổn thương.
Công dụng của bồ hoàng
Tác dụng đối với hệ tim mạch: Bồ hoàng có tác dụng tăng lưu lượng máu của động mạch vành, cải thiện chuyển hóa, có tác dụng giãn mạch, tăng lực co bóp của tim, cải thiện điện tâm đồ, làm giảm lực cản ngoại vi, làm chậm nhịp tim. Trên mô hình gây nhồi máu cơ tim cấp ở thỏ, thuốc có tác dụng cải thiện vi tuần hoàn, bảo vệ cơ tim, có thể hạn chế phạm vi nhồi máu cơ tim, chống sự ngưng tập tiểu cầu.
Tác dụng phòng trị xơ vữa động mạch: Bồ hoàng có tác dụng hạ cholesterol huyết thanh rõ rệt, ức chế sự hấp thu cholesterol ngoại lai của niêm mạc ruột, hạ thấp tỷ lệ bám của tiểu cầu, nâng cao lipoprotein mật độ cao. Thuốc làm cho tốc độ lưu thông máu tăng nhanh, lượng máu động mạch vành tăng, chuyển hóa tăng, nhờ đó mà thuốc có thể phòng trị chứng xơ mỡ động mạch….
Tác dụng hạ huyết áp: Nước sắc, cồn chiết xuất từ bồ hoàng đều có tác dụng làm cho huyết áp của mèo, chó, thỏ hạ và nhịp tim chậm. Chích vào ổ bụng chó cũng có tác dụng hạ áp, nhưng liều lượng điều trị thường dùng thì không có tác dụng hạ áp.
Bồ hoàng rất tốt cho hệ tim mạch
Tác dụng kháng viêm: Trên thực nghiệm, khi chích nước sắc bồ hoàng vào ổ bụng và đắp thuốc vào chân chuột trắng được gây bỏng và gây viêm khớp háng bằng protein huyết thanh, chứng minh thuốc có tác dụng tiêu phù do thuốc có tác dụng cải thiện vi tuần hoàn cục bộ và giảm bớt tính thẩm thấu của mao mạch.
Tác dụng miễn dịch: Thuốc có tác dụng ức chế chức năng của tế bào miễn dịch cũng như thể dịch miễn dịch, thuốc làm teo rõ các cơ quan miễn dịch của chuột lớn, nhưng không ảnh hưởng đến tổng số bạch cầu ngoại vi và khả năng thực bào của tế bào bạch cầu đa nhân trung tính. Với liều trung bình, huốc có tác dụng ức chế khả năng thực bào của đại cự bào, liều nhỏ không ảnh hưởng nhưng liều cao lại có khả năng tăng cường rõ rệt. Thuốc có xu hướng làm tăng hàm lượng cAMP của lách và tuyến ức chuột.
Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc)
Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc) được bào chế từ cao: Hoài sơn, cam thảo, nhân sâm, bồ hoàng, thần khúc, giá đậu nành, vỏ quế, a giao, bạch thược, mạch môn, hoàng cầm, đương quy phòng phong, bạch truật, sài hồ, rễ cát cánh, quả mơ, phục linh, xuyên khung, ngưu hoàng, xạ hương, sừng linh dương, long não, bạch liễm, gừng, mật ong, glycerin, lactose, cellulose vi tinh thể, calci panthenat vừa đủ viên.
Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc)
Công dụng của Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc):
- Giúp bổ nguyên khí, hoạt huyết thông mạch, ổn định huyết áp, ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ do bệnh tim mạch.
- Hỗ trợ điều trị di chứng do tai biến mạch máu não, thiểu năng tuần hoàn não, rối loạn tiền đình, suy giảm trí nhớ.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Vũ Hoàng Thanh Tâm hoàn (Hàn Quốc) tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
