Nhũ hương được sử dụng hiệu quả cho các bệnh lý viêm mãn tính, đặt biệt là viêm khớp, thoái hoá khớp, thấp khớp. Hiện nay, nhũ hương được sử dụng để bào chế sản phẩm Hoàng Thấp Linh.
Tổng quan về vị thuốc nhũ hương
Nhũ hương hay còn được gọi là hắc lục hương, nhũ đầu hương, dục hương; tên khoa học là Pistacia lentiscus, thuộc họ Đào lộn hột - Anacardiaceae.
Cây nhũ hương
Nhũ hương là loại cây vừa, nhỏ, cao 4-5m, cao nhất khoảng 6m. Cây khô thô, khoẻ, vỏ cây trơn sáng, mầu vàng nâu nhạt. Lá kép lông chim lẻ, mọc so le, gồm 9 đến 15 lá chét. Cụm hoa mọc ở ngọn thân, cành, ngắn hơn lá thành chùm thùy gồm nhiều hoa nhỏ đơn tính, hoa đực màu vàng lục, hoa cái màu lục nhạt. Quả hạch khi chín màu vàng cam.
Nhũ hương thường mọc ở các vùng ven Địa Trung Hải. Một cây hằng năm cho từ 3-4kg nhựa.
Bộ phận dùng là nhựa cây nhũ hương. Đây là một loại nhựa cây giòn, cứng và trong suốt. Nhựa được tiết ra bằng cách rạch các đường nhỏ trên vỏ cây. Khi nhựa này được nhai, thì nó trở thành màu trắng sáng và mờ.
Nhựa nhũ hương được dùng để chữa bệnh, làm bánh ngọt, đồ uống, các món nướng, kẹo cao su, mỹ phẩm, thuốc đánh răng, nước thơm cho tóc, da và nước hoa…. Thời gian thu hoạch nhựa cây nhũ hương tốt nhất là tháng 7-8. Sau khi thu hoạch, nhựa được phơi khô sau khi được tẩy rửa bằng nước một cách thủ công.
Theo y học cổ truyền thì nhũ hương vị đắng, cay, mùi thơm, tính hơi ấm; có tác dụng điều khí, hoạt huyết chỉ khái, lợi niệu. Theo tài liệu Ấn Độ nhũ hương khi uống sẽ xuất tiết qua đường hô hấp và tiết niệu nên có tác dụng chữa viêm phế quản, ho, bí tiểu tiện.
Nhựa cây nhũ hương
Còn theo nghiên cứu của y học hiện đại thì thành phần chính trong cây nhũ hương là nhựa cây với các chất như: Free anpha, Bêta - Boswellic acid 33%, Olibanoresene 33%, O-acetyl-Bêta-Boswellic acid, Dihydroroburic acid, Epilupeol acetate…
Bài thuốc hay sử dụng nhựa cây nhũ hương
Trị nhức đầu, đau mắt, huyết bốc lên, gân co cứng, cơ thể đau nhức: Nhũ hương, một dược, vãn tàm sa, thảo ô, ngũ linh chi, mộc miết tử. Tất cả các vị tán bột, trộn với rượu và bột hồ làm viên, to như hạt ngô, mỗi lần uống 7 viên, với nước sắc bạc hà.
Trị kinh bế, đau kinh: Nhũ hương phối hợp với đương qui, đào nhân, hồng hoa.
Trị đau vùng thượng vị: Nhũ hương phối hợp cùng các thuốc hành khí như xuyên luyện tử, mộc hương, trần bì.
Trị chấn thương ngoại khoa gây sưng đau: Nhũ hương, một dược, xuyên khung đều 5g, bạch chỉ, xích thược, dơn bì, sinh địa đều 10g, cam thảo 3g. Tất cả tán bột, mỗi lần uống 3-4g, ngày 2 lần với rượu hoặc nước tiểu trẻ em chưng lên.
Trị chấn thương ngoại khoa gây sưng đau: Nhũ hương, chu sa, một dược đều 5g, huyết kiệt, hồng hoa đều 6g, nhi trà 10g, xạ hương 2g, băng phiến 3g. Tất cả tán bột, mỗi lần uống 2g với rượu.
Trị thấp khớp: Lưu hoàng 60g, bạch chỉ 30g, xuyên khung 30g, nhũ hương, một dược mỗi thứ 10g. Các thuốc trên tán bột mịn bỏ vào túi vải, dàn đều điều chỉnh chiều dày 0,3cm, dùng dây buộc chặt ngang dọc (như bọc tã cho trẻ em). Lấy miếng gừng tươi xát mặt cắt vào chỗ đau, sau đó đặt túi thuốc lên, ngoài đắp nóng thêm, xê dịch nếu nóng quá. Mỗi ngày làm một lần, mỗi lần dùng xong bảo quản kín không cho hả khí, dùng được 2 tuần.
Nhựa khô cây nhũ hương
Trị ung nhọt sưng đau: Nhũ hương, một dược đều 5g, thiên hoa phấn, đại hoàng, hoàng kỳ, ngưu bàng tử, mẫu lệ đều 10g, kim ngân hoa 15g, cam thảo 3g, sắc uống.
Trị nhọt vỡ lâu ngày khó lành miệng: Nhũ hương, một dược, tán bột, trộn với dầu mè đắp ngoài có tác dung tiêu thũng, sinh cơ tốt.
Trị viêm gan, vùng gan đau: Nhũ hương, một dược, miết giáp, ngũ linh chi, lượng bằng nhau, sắc lấy nước đặc, tẩm vào gạc, đắp lên vùng đau lúc còn ấm.
Trị vú có hạch (nhũ hạch): Nhũ hương, một dược, hoàng bá, đại hoàng, tán bột, trôn đều cho băng phiến cất vào lọ có mầu tối.
Lúc dùng lấy lòng trắng trứng trộn thuốc cho vào gạc, đắp lên vùng đau (gạc dày 1mm), chườm nóng ngoài càng tốt, cứ 24 giờ thay thuốc cho đến khi tiêu hạch.
Hoàng Thấp Linh
Hoàng Thấp Linh được bào chế từ các thành phần thảo dược như: Bạch thược, nhũ hương, sói rừng, hy thiêm, pregnenolone, L-carnitne fumarate.
Sản phẩm Hoàng Thấp Linh
Công dụng của Hoàng Thấp Linh:
- Hỗ trợ điều trị và phòng ngừa viêm khớp, viêm đa khớp dạng thấp, thấp khớp.
- Giúp giảm sưng, giảm đau.
- Giúp tăng cường hồi phục vận động khớp.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Hoàng Thấp Linh tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
