Thổ phục linh vị thuốc mà các ông lang, bà mế người dân tộc vùng cao rất hay sử dụng để trị một số bệnh như: phong thấp, lở ngứa, giải độc… Hiện nay, tinh chất của thổ phục linh được dùng để bào chế sản phẩm Nội tiết nữ Spacaps.
Vị thuốc thổ phục linh
Thổ phục linh hay còn được là khúc khắc, khau đâu, dây chắt, dây khum; tên khoa học là Smilax glabra roxb (Smilax hookeri kunth); thuộc họ Hành tỏi – Liliaceae. Thổ phục linh là một loại dây leo sống lâu năm, thân dài 4-5m, có thể tới 10m, có nhiều cành nhỏ, gầy, không gai, thường có tua cuốn dài. Lá mọc so le, hình trái xoan thuôn, phía dưới tròn, dài 5-13cm, rộng 3-7cm, chắc cứng, hơi mỏng, có 3 gân nhỏ từ gốc và nhiều gân con. Hoa mọc thành tán chừng 20-30 hoa. Cuống chung chỉ ngắn chừng 2mm, cuống riêng dài hơn, chừng 10mm hay hơn. Quả mọng, hình cầu, đường kính 6-7mm, hình 3 cạnh, có 3 hạt.
Cây thổ phục linh
Thổ phục linh mọc hoang khắp nơi ở nước ta. Thu hoạch quanh năm, nhưng tốt nhất vào thu đông. Đào lấy thân rễ, cắt bỏ rễ nhỏ rửa sạch, đang còn ướt thái mỏng, phơi khô, có khi người ta ngâm nước nóng ít phút rồi mới thái cho dễ hơn. Có nơi lại để nguyên củ phơi khô.
Thổ phục linh là một vị thuốc được dùng cả trong Đông y và Tây y. Theo Đông y, thổ phục linh vị ngọt, nhạt, tính bình, vào 2 kinh can và vị, có tác dụng đào thải các chất cặn bã và giải độc. Thổ phục linh được dùng chữa phong thấp, đau khớp xương, lở ngứa ngoài da, ung thũng (ung nhọt sưng đau), giải độc do thủy ngân,… Liều dùng hàng ngày 10-20g dưới dạng thuốc sắc; có khi dùng liều cao hơn.
Còn theo Tây y thì trong thổ phục linh có chứa các chất như: Saponin steroid, tanin, tinh bột… Các bác sỹ thường dùng thổ phục linh làm thuốc tẩy độc, làm ra mồ hôi, chữa giang mai…
Một số bài thuốc hay từ thổ phục linh
Chữa bệnh vẩy nến: Thổ phục linh 40-80g, hạ khô thảo nam (cây cải trời) 80-120g. Cả hai vị sắc kĩ với nước, chia 3 hoặc 4 lần uống trong ngày. Thời gian điều trị trung bình là 79 ngày, ngắn nhất 23 ngày, dài nhất 118 ngày.
Trị eczema: Nghiền thổ phục linh thành bột mịn, đắp lên chỗ đau, mỗi ngày 3-5 lần, liên tục 5 ngày.
Chữa phong thấp, gân, xương đau nhức, tê buốt: Thổ phục linh 20g, cốt toái bổ (còn gọi là tắc kè đá, cây tổ rồng…) 10g, thiên niên kiện 8g, đương quy 8g, bạch chỉ 6g; sắc kỹ với nước, chia 2-3 lần uống trong ngày. Hoặc thổ phục linh 50g, gọt bỏ vỏ, thái nhỏ; thịt lợn 100g; 2 thứ hầm kỹ, chia 2-3 lần ăn trong ngày.
Thảo dược thổ phục linh
Chữa giang mai: Thổ phục linh 40g, hà thủ ô 16g, vỏ núc nác 16g, ké đầu ngựa (thương nhĩ tử) 10g, gai bồ kết (thiêu tồn tính) 8g; sắc nước uống. Hoặc thổ phục linh 60g, ké đầu ngựa 15g, bạch tiên bì 15g, cam thảo 5g; sắc nước uống mỗi ngày một thang; liên tục 30 ngày – một liệu trình.
Chữa ung nhọt, hạch độc lở loét do vi trùng giang mai (mai độc): Thổ phục linh 60g, kim ngân hoa 15g, bồ công anh 15g, rau sam (mã xỉ hiện) 20g, cam thảo 5g; sắc nước uống mỗi ngày một thang; liên tục trong nhiều ngày. Bài thuốc này còn có tác dụng tốt đối với trẻ nhỏ miệng lở loét do giang mai di truyền.
Chữa trị chứng nổi hạch hai bên âm hộ, đau nhức, lúc nóng lúc rét: Thổ phục linh, rễ quít rừng, rễ cây bươm bướm – mỗi thứ 20g, cùng sắc uống.
Trị viêm da: Thổ phục linh 30g, dây kim ngân (nhẫn đông đằng) 20g, ké đầu ngựa 15g; sắc nước uống hàng ngày.
Trị loa lịch: Thổ phục linh tán thành bột mịn 20g, gạo tẻ 50g, nấu cháo ăn hàng ngày. Cũng có thể dùng 30g thổ phục linh sắc nước uống hàng ngày.
Nội tiết nữ Spacaps
Nội tiết nữ Spacaps được bào chế từ các thành phần thảo dược như: Pregnenolone, Isoflavone, đương quy, hà thủ ô, thổ phục linh, nhàu…
Thực phẩm chức năng Spacap
Nội tiết nữ Spacaps giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị khô âm đạo ở phụ nữ do suy giảm hormone sinh dục, đồng thời phòng ngừa lão hóa da, giảm nếp nhăn, vết nám, giúp da sáng mịn.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Nội tiết nữ Spacaps tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
