Thường được biết đến khi xuất hiện trong giai đoạn nhỏ tuổi, nhưng Eczema vẫn có thể dai dẳng bám trụ lấy cơ thể ngay cả khi trưởng thành. Theo thống kê gần nhất thì tỉ lệ bệnh Eczema đang chiếm khoảng 15% dân số trên thế giới.
Tổng quan về bệnh Eczema
Eczema hay còn gọi là chàm, là tình trạng viêm da sẩn mụn nước do phản ứng với các tác nhân nội và ngoại sinh.
Eczema là tình trạng da bị viêm nhiễm
Thuật ngữ Eczema có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là “nhọt”, tức là da người bị kích thích bởi những yếu tố gây nên bởi môi trường như khí hậu, thời tiết, ô nhiễm không khí hoặc các loại ô nhiễm môi trường khác.
Chứng bệnh này thường phát triển ở trẻ nhỏ, xuất hiện lần đầu giữa ba tháng tuổi và năm lên hai, rồi tiến triển theo chiều tốt lên khi trẻ lớn lên. Tuy nhiên, nếu không chú ý và có các biện pháp điều trị Eczema ngay từ đầu, bệnh có thể phát triển dai dẳng đến khi trưởng thành và để lại hậu quả cho làn da bị khô hoặc nhạy cảm. Khoảng một nửa số trẻ em bị chàm khỏi bệnh này vào tuổi lên sáu, và khoảng tuổi dậy thì.
Bệnh Eczema hiện có nhiều loại với nhiều biến thể khác nhau gồm:
Bệnh viêm da tiếp xúc với các chất dễ gây dị ứng: Đây là dạng Eczema do hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng với các chất khi tiếp xúc, nhất là những người tiếp xúc liên tục ví dụ trên tay, chân, vùng bụng, tiếp xúc với khóa, cúc áo, vàng bạc, nơi đeo đồ trang sức, hay son phấn, nước hoa…
Eczema Atopic (viêm da dị ứng Eczema): Đây là dạng Eczema thường gặp, xuất hiện nhiều trong các gia đình có tiền sử mắc bệnh, nhất là các gia đình thường mắc bệnh Eczema và bệnh cảm mạo (fever). Triệu chứng thường là da khô, bong tróc vẩy, khi gãi sẽ gây viêm nhiễm (Eczema “ướt”).
Thể Eczema Atopic
Viêm da nghề nghiệp: Dạng Eczema này tiếp xúc với các loại hóa chất, thuốc tẩy, hay gặp ở những người làm việc trong môi trường có mức độ ô nhiễm hóa chất cao.
Bệnh Eczema tiết chất nhờn ở người lớn (ASE): Dạng Eczema này xuất hiện nhiều trên cơ bắp, thường có nhiều vảy, đôi khi xuất hiện ở cả trên mặt, tai và ngực. Ban đầu da đỏ, sau đó đến giai đoạn bị viêm nhiễm, tróc vảy.
Eczema tiết bã ở trẻ em: Đây là một bệnh thường gặp ở trẻ dưới 1 tuổi, nguyên nhân chính xác chưa rõ. Bệnh thường bắt đầu ở da đầu hay vùng tã lót và nhanh chóng lan rộng. Mặc dù bệnh trông có vẻ khó coi nhưng không gây đau hay ngứa và không làm cho trẻ khó chịu. Bình thường bệnh sẽ hết trong một vài tháng, nếu dùng một số loại kem và dầu tắm giữ ẩm bệnh sẽ cải thiện nhanh hơn.
Eczema dạng đĩa: Thường gặp ở người lớn và xuất hiện đột ngột dưới dạng một vài sang thương da đỏ hình đồng xu, ở thân mình hay cẳng chân. Da trở nên ngứa và rỉ dịch.
Eczema ứ đọng: Bệnh ảnh hưởng chi dưới ở người trung niên hay lớn tuổi, do tuần hoàn tĩnh mạch kém. Vùng da quanh mắt cá thường bị, có những đốm nhỏ, ngứa, viêm. Điều trị với thuốc làm mềm da và kem steroids. Nếu không điều trị, da có thể nứt ra dẫn đến loét.
Eczema tiết bã ở trẻ em
Eczema có thể xảy ra bất cứ nơi nào nhưng thường gặp nhất trên bàn tay và bàn chân, ở mặt trước của của khuỷu, phía sau đầu gối, và trên mắt cá chân, cổ tay, mặt, cổ và ngực. Quá trình phát triển bệnh Eczema không đồng nhất, có chu kì không xuất hiện dấu vết gì, không hề có triệu chứng, nhưng có những giai đoạn xuất hiện nhiều mảng da tróc, viêm nhiễm, sưng tấy và gây ngứa ngáy khó chịu đến hàng tháng. Điều này ảnh hưởng đến quá trình sinh hoạt và công việc của người bệnh. Khi bệnh nặng, phát sinh mức độ ngứa và càng gãi bệnh lại càng tiến triển, gây đau. Nhiều trường hợp bội nhiễm gây viêm da mủ, hoặc nhiễm trùng ác tính, thậm chí có thể dẫn tới tử vong.
Nguyên nhân gây bệnh Eczema
Bệnh thường có tính chất gia đình, di truyền rất cao: Tiền sử trong gia đình bệnh nhân có người bị bệnh Eczema thì nguy cơ mắc phải căn bệnh này càng cao.
Rối loạn các hoạt động trong cơ thể: Nếu như hệ bài tiết, hệ thần kinh, hệ tiêu hóa, nội tiết bị rối loạn thì rất dễ gây ra bệnh Eczema.
Bệnh lý: Các loại bệnh lý như suyễn, viêm mũi xoang, viêm gan, viêm đại tràng, các bệnh về thận, viêm tai,… cũng là nguyên nhân gây ra bệnh Eczema.
Tính chất nghề nghiệp: Do nghề nghiệp phải tiếp xúc với các hóa chất gây bệnh như xi măng, thuốc nhuộm, nguyên liệu làm cao su, sơn xe, dầu mỡ, phân bón hóa học, thuốc trừ sâu…
Việc tiếp xúc nhiều với hóa chất rất dễ gây bệnh Eczema
Dị ứng cơ thể: Do cơ thể tiếp xúc với một số đồ dùng có vi khuẩn, nấm, siêu vi… Hoặc do ăn phải các thức ăn lạ, không phù hợp cơ địa như cá biển (đặc biệt là cá ngừ), mực, trăn, tôm, cua…
Do sức đề kháng cơ thể yếu, chế độ ăn uống hàng ngày thiếu khoa học: Sức khỏe và khả năng đề kháng của bạn hạn chế là nguyên nhân khiến bệnh dễ phát sinh và nhanh chóng lây lan trên diện rộng của bề mặt da.
Ngoài ra, chế độ ăn uống thiếu cân bằng, thiếu hụt vitamin, ăn nhiều các thức ăn có đạm cao như tôm, cua, bò, gà, vịt xiêm, ba ba, ăn nhiều gia vị có tính cay nóng,…
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
