Bạch cập là thân rễ phơi hay sấy khô của cây bạch cập, được dùng để cầm máu, trị thổ huyết, khạc ra máu, chảy máu cam. Hiện nay, bạch cập được dùng để bào chế sản phẩm Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream.
Vị thuốc bạch cập
Bạch cập có tên khoa học là Bletilla striata (Thunb) Reichb L, thuộc họ Lan - Orchidaceae.
Cây bạch cập
Bạch cập là loại cây thảo nhiều năm mọc đứng cao 20-30cm. Hành giả hình củ, xếp thành chuỗi nằm ngang màu trắng ngà có những đường vòng màu nâu nhỏ do các vết tích của lá cũ và những mầm thân non đang phát triển. Mỗi nhánh mang 4-5 lá hình mác, có những nếp nhăn dọc, xếp ôm nhau ở góc không có cuống. Hoa 3-8 cái màu hồng tím khá to, mọc thành chùm ở ngọn; cánh môi màu tím đậm mang 5-7 mào uốn lượn. Quả nang hình thoi 6 cạnh. Mùa hoa tháng 3-5, quả tháng 7-9.
Bạch cập mọc trên đất rừng, đất đồi, rừng thứ sinh, vùng núi Tây Bắc, Lào Cai, Hà Giang, Vĩnh Phú, Lạng Sơn. Bạch cập cũng thường được trồng làm cảnh, trồng bằng thân rễ. Củ thu hái vào tháng 8-9, phơi khô, thường có màu trắng vàng, dỏng nhu con ốc dẹt trong có nhiều chất dính. Khi dùng rửa sạch, sấy qua nhỏ lửa.
Theo y học cổ truyền thì bạch cập vị đắng, ngọt, chát, tính hơi hàn; có tác dụng bổ phổi, cầm máu và làm tan máu ứ, hàn gắn vết thương chảy máu. Bạch cập dùng được dùng để cầm máu, trị thổ huyết, khạc ra máu, chảy máu cam, làm thực phẩm chức năng. Dùng ngoài đắp, bôi mụn nhọt, sinh cơ khỏi đau; cũng dùng đắp vết thương chém chặt. Bột của nó trộn dầu chữa bỏng, chân tay tê bì cũng có công hiệu tốt. Dân gian và các thầy thuốc cho rằng uống lâu có thể nhuận phế, chữa lao phổi, nhưng vị đắng nên cần cho thêm nhiều đường phèn uống mới tốt. Người ta dùng bạch cập phối hợp với Rimifon có hiệu quả rất tốt; trị ho gà cũng có kết quả. Ngày dùng 6-12g dạng thuốc sắc. Dùng ngoài hoà bột với nước đắp hoặc hoà bột với nước uống.
Củ bạch cập
Còn theo y học hiện đại thì trong bạch cập có 55% chất nhầy, một ít tinh dầu và glycogen.
Một số bài thuốc có bạch cập
Trị phổi có hang lâu không khỏi, ho ra máu mủ: Bạch cập lượng vừa đủ, nghiền thành bột. Mỗi lần uống 12g, chiêu với nước đun sôi còn ấm, uống trước khi đi ngủ.
Trị ho lao đờm có máu: Bạch cập 8 phần, tam thất 4 phần; nghiền thành bột mịn. Mỗi lần uống 4g, ngày uống 2 lần, chiêu với nước đun sôi còn ấm.
Trị ho khạc ra máu: Bạch cập 63g, lá tỳ bà 12g, ngó sen 20g, a giao 12g. Mỗi lần 8g, ngày uống 2 lần, chiêu với nước đun sôi còn ấm.
Trị lao phổi: Bột bạch cập 6g, rimifon 450mg. Uống mỗi ngày 1 liều, chia uống 3 lần trong ngày.
Dược liệu bạch cập
Giúp lên da non: Bạch cập, thạch cao nung, liều lượng bằng nhau, nghiền bột, đắp vết thương do dao, rìu hoặc bỏng.
Trị chân tay nứt nẻ chảy máu: Bạch cập 30g, đại hoàng 50g, băng phiến 3g. Tán thành bột mịn. Trộn với mật ong để bôi.
Trị viêm mủ màng phổi, áp-xe phổi: Bạch cập 30g, phổi lợn 1 cái, rượu 150ml. Phổi lợn làm sạch thái lát, cùng bạch cập nấu với rượu cho chín, thêm gia vị cho vừa ăn.
Trị giãn khí phế quản, lao phổi, ho lẫn đờm và huyết (khái huyết) tái đi tái lại, hen phế quản, viêm khí phế quản ở người cao tuổi: Bạch cập 10g, yến sào 10g, đường phèn 10g. Yến sào cho vào ca nhôm, thêm nước, đun cách thủy cho chín nhừ, thêm đường phèn khuấy cho tan. Mỗi ngày chia 2 lần ăn.
Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream
Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream được bào chế từ các thành phần gồm: Thất hương (Mộc hương, Đinh hương, Bạch đàn hương, Cam tùng hương, Đinh hương bì, Trầm hương, Quất hồng); Bát bạch tán (Bạch truật, Bạch cập, Bạch thược dược, Bạch sâm, Bạch tật lê, Bạch phục linh, Bạch quả, Bạch liêm.); chiết xuất cam cúc.
Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream
Công dụng của Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream:
- Bảo vệ da, chống tia tử ngoại từ các loại thảo dược Đông y.
- Hiệu chỉnh sắc da, cho làn da rạng rỡ, mịn màng
- Chăm sóc làm sáng trắng da, che phủ tàn nhang, sạm nám.
- Cảm giác sử dụng mềm mại, ẩm mịn.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Kem chống nắng Whoo Whitening Sun Cream tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
