Thần khúc hay lục thần khúc, tiêu thần khúc, lục đình khúc, kiến thần khúc dùng làm thuốc được ghi đầu tiên trong sách "Dược tính bản thảo". Hiện nay, thần khúc được dùng để bào chế sản phẩm Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm.
Thần khúc là gì?
Thần khúc có tên khoa học là Massa medicata fermentata. Đây là hỗn hợp của bột mỳ và bột các vị thuốc khác trộn đều, ủ lên men.
Thần khúc
Nguồn gốc của thần khúc là ở tỉnh Phúc kiến (Trung Quốc) nên có tên là Kiến Thần khúc. Lúc đầu, thần khúc chỉ có 4 - 6 vị nhưng đến nay có công thức lên đến 30 - 50 vị. Có thể biết được các công thức chế biến thần khúc sau:
Công thức Tế dân yếu thuật: Lúa mạch 100 lít (60 lít sao, 30 lít nấu chín, 10 lít để sống), sau đem tán thành bột. Thuốc gồm: Lá dâu 5 phần, cây ké đầu ngựa 1 phần, cây ngãi cứu 1 phần, ngô thù du hoặc cây nghễ 1 phần. Các vị nấu đặc vắt lấy nước, trộn với bột lúa mạch cho đều nắm thành bánh hoặc ép thành khuôn.
Thần khúc trong Bản thảo cương mục: Bột mì 60kg, thanh cao ép lấy nước 3 lít, bột xích tiểu đậu, hạnh nhân giã nát, đều 3 lít, thương nhĩ tử, cây nghễ đều 3 lít ép lấy nước. Các nước thuốc trộn đều, trộn với bột mì, ủ kín cho lên meo, khi có mốc vàng đem phơi mà dùng.
Thần khúc (Quốc doanh dược liệu Việt Nam đang sản xuất và lưu hành): Thanh hao, hương phụ, hương nhu, thương nhĩ thảo, sơn tra, ô dược đều 1000g, thiên niên kiện, quế, hậu phác, trần bì đều 800g, bán hạ chế 700g, bạc hà, sa nhân, bạch đàn hương, tô diệp, kinh giới, thảo đậu khấu đều 600g, mạch nha, địa liền mỗi vị 200g.
Thần khúc (theo sách thuốc của Lương y Nguyễn trung Hòa): Bột mì 50kg, cám 50kg, thanh hao tươi, ké đầu ngựa, rau răm đều 5 kg, rửa sạch vắt lấy nước cốt trộn với bột quậy thành hồ, thêm vào bột xích tiểu đậu, hạnh nhân giã nát như bùn đều 3 kg, quậy thật đều đem đóng thành bánh, đặt vào giỏ tre lá cây đậy kín, 3 ngày sau lên meo lấy ra đặt vào giỏ thưa phơi khô gói kỹ, khi dùng sao qua.
Thần khúc rất tốt cho sức khỏe
Theo Đông y thì thần khúc vị ngọt, cay, tính ôn, vào tỳ vị;có tác dụng kiện tỳ, tiêu thực, hoạt huyết hóa ứ. Các thầy thuốc thường dùng thần khúc chữa rối loạn tiêu hóa, đau bụng, cảm sốt, nôn ói, tiêu chảy, tắc sữa... Liều dùng hằng ngày là 8 - 30g dưới dạng sắc, hãm, bột mịn.
Còn theo nghiên cứu của y học hiện đại thì trong thần khúc có tinh dầu, các men rượu bia, protein, lipid và vitamin.
Bài thuốc hay từ thần khúc
Tiêu thực hóa tích (Trị thức ăn tích trệ, bụng trướng, ăn không ngon): Thần khúc 1/2 miếng đến 1 miếng, chiêu với nước đun sôi.
Trị ăn không ngon, miệng nhạt, ngực bụng đầy trướng: Thần khúc 12g, mầm mạch 16g, gừng khô 4g, ô mai nhục 8g. Sắc uống.
Kiện tỳ, trị tiêu chảy, trị tỳ hư, thức ăn tích trệ, tiêu chảy: Thần khúc 12g, bạch truật 16g, chỉ thực 8g, mầm mạch 12g. Sắc uống.
Hoạt huyết hóa ứ: Thần khúc 10g, dấm ăn 150ml. Sắc trong dấm, gạn lấy nước uống nóng. Mỗi lần 10ml, ngày 1 - 2 lần. Dùng cho sản phụ sau sinh đau bụng, xuất huyết rỉ rả và các trường hợp kinh kỳ ít.
Thần khúc tốt cho sức khỏe
Trị trẻ em nôn ói, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa: Thần khúc 10g, trần bì 10g, cam thảo 5g. Tất cả tán thành bột mịn, mỗi lần cho uống 2g với nước cháo hoặc nước gạo rang.
Thần khúc tán (dùng cho bệnh nhân tiêu chảy, đau quặn bụng): Thần khúc 30g, thục địa hoàng 15g, bạch truật 15g. Tất cả tán thành bột mịn. Ngày dùng 3 lần, mỗi lần 4g, uống với nước sôi hoặc nước gạo rang.
Thần khúc nhục quế tiểu hồi tán (Dùng cho các trường đau do viêm loét dạ dày tá tràng thể hàn, đau do lạnh bụng...): Thần khúc 10g, nhục quế 10g, tiểu hồi 5g. Tán bột mịn. Ngày dùng 2 - 3 lần, mỗi lần 2g.
Dùng cho người cao tuổi tỳ vị hư nhược, ăn kém, khó tiêu, hôi miệng, đầy trướng ợ hơi, gầy còm, suy nhược, hay nôn: Bột mỳ 150g, thần khúc tán mịn 60g, nước gừng 90g, thịt dê 60g. Nhào bột mỳ, bột thần khúc, nước gừng, cán thành sợi thô; thịt dê thái mỏng. Nấu thành xúp, cho tương và gia vị vào. Ăn khi đói, ngày 1 lần.
Không dùng thần khúc cho Người bị viêm dạ dày đa toan và phụ nữ có thai.
Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm
Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm được bào chế từ các thành phần dược liệu quý như: L-Muscone, Cattle Gallstone, hoài sơn, cam thảo, nhân sâm, bồ hoàng, thần khúc, đại đậu hoàng quyền, Glue, vỏ quế, rễ cây hoa mẫu đơn, rễ cây hoàng cầm, rễ phòng phong, bạch truất, sờn mạch môn, bạch chỉ, cát cánh, bạch phục linh, Bupleurum, hột mơ, Cnidium, Rhizome, Long não, linh dương giác, gừng, bạch him.
Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm
Công dụng của Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm:
- Củng cố sức khỏe hệ tim mạch, phòng xơ vữa động mạch, cải thiện hệ miễn dịch, giảm mỡ máu, giảm đường huyết, tăng cường lưu thông máu, tăng co bóp của tim, giúp cho sự tuần hoàn khỏi bị đình trệ tắc nghẽn.
- Bổ dưỡng cho não, giúp chống lão hóa cho não và cơ thể, tăng cường cung cấp máu lên não, giúp loại trừ sự căng thẳng thần kinh cũng như suy giảm trí nhớ.
Xem thêm thông tin chi tiết và đặt mua sản phẩm Nước uống Ngưu Hoàng Thanh Tâm tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
