Thỏ ty tử là trong những vị thuốc quý quý trong Đông y, có tác dụng bổ thận, tráng dương. Hiện tinh chất của thỏ ty tử được dùng để bào chế sản phẩm Bổ thận Ngũ Lão.
Cây tơ hồng
Thỏ ty tử là hạt phơi hay sấy khô của cây tơ hồng (dây tơ hồng), một loại thực vật có dây cuốn ký sinh trên các cây khác; tên khoa học là Cuscuta chinenesis Lam, thuộc họ Tơ hồng – Cuscutaceae.
Dây tơ hồng
Dây leo tơ hồng quấn qua trái, không có diệp lục, toàn cây dạng sợi to 1-2mm, màu vàng, bóng nhẵn, có vòi hút, thường ký sinh trên một số cây bụi. Lá tiêu giảm thành vẩy nhỏ. Hoa nhỏ, màu trắng, thường tụ họp thành nhóm 10-12 cái; đài hoa gồm 5 lá đài dính; tràng hoa do 5 cánh hoa dính hình lục lạc, cao 1,2cm; nhị 5; bầu có 2 vòi nhuỵ. Quả nhỏ, hình cầu, trong có chứa 2-4 hạt. Tơ hồng ra hoa tháng 10-12.
Tơ hồng có nguồn gốc từ Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản. Ở Việt Nam tơ hồng mọc khá phổ biến, có ở khắp mọi nơi thuộc vùng đồng bằng, trung du, và thường ký sinh trên cây cúc tần Pluchea indica.
Hạt tơ hồng được dùng để làm thuốc và có tên gọi là thỏ ty tử. Theo y học cổ truyền, thỏ ty tử vị cay, ngọt, tính bình; có tác dụng tư can bổ thận, ích tinh minh mục, thanh nhiệt lương huyết, tráng dương, chỉ tả. Các thầy thuốc thường dùng thỏ ty tử để trị lưng gối yếu mỏi, liệt dương, di tinh, đái đục, đầu váng mắt hoa, sức nhìn giảm sút, thai động không yên. Liều dùng 12-16g.
Còn theo nghiên cứu của y học hiện đại thì hạt tơ hồng có chứa các chất như: Glycoside, quercetin, lecithin, carotenoid, vitamin A và nhiều chất khác. Các bác sỹ thường dùng thỏ ty tử để trị các chứng thận hư, tinh lạnh, liệt dương, di tinh, đau lưng, mỏi gối, các trường hợp đi giải nhiều lần, tả lỵ lâu ngày không khỏi.
Một số bài thuốc bổ dương từ thỏ ty tử
Chữa di tinh, mộng tinh, đau lưng mỏi gối, liệt dương: Thỏ ty tử 12g, đậu đen 20g, đỗ trọng 20g, ngưu tất 16g, tang phiêu tiêu 8g. Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày.
Thỏ ty tử là hạt của dây tơ hồng
Bổ khí huyết: Đẳng sâm 12g, long nhãn 8g, sa nhân 12g, đại táo 4 quả, hoài sơn 8g, viễn chí 8g, bạch truật 8g, thục địa 12g, thỏ ty tử 8g, đỗ trọng 12g. Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày.
Bổ tỳ, ích thận, bền chặt tinh khí: Thỏ ty tử 12g, liên tu 8g, xa tiền tử 10g, câu kỷ tử 12g. Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày.
Bổ can thận, làm sáng mắt: Thỏ ty tử 12g, cam cúc hoa 10g, bạch tật lê 8g, câu kỷ tử 12g, linh dương giác 8g, cốc tinh thảo 10g, quyết minh tử 10g. Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày.
Chữa nam giới lưng đau, gối lạnh tê đau: Thỏ ty tử 12g, bạch truật 10g, đẳng sâm 12g, ngưu tất 10g, vừng đen 8g (bọc trong túi vải). Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 200ml chia 2 lần uống trong ngày.
Trị di tinh, nước tiểu đục trắng: Thỏ ty tử 200g, thạch liên nhục 80g, bạch phục linh 120g. Tất cả nghiền nhỏ, trộn đều với rượu trắng, giã nhuyễn, làm viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 30 – 50 viên lúc đói, uống với nước ấm có pha ít muối.
Thỏ ty tử là vị thuốc quý của nam giới
Trị đi tiểu đỏ đục, miệng khô phiền nóng do tâm thận hư suy, tinh ít, xây xẩm mặt mày, tim hồi hộp: thỏ ty tử 120g, mạch môn đông 120g. Tất cả nghiền nhỏ, thêm mật ong giã nhuyễn, viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 50 – 70 viên với nước muối nhạt.
Bổ thận, cố tinh: Thỏ ty tử 80g, ngũ vị tử 10g, xa tiền tử 10g, câu kỷ tử 80g, phúc bồn tử 40g. Các vị tán nhỏ, trộn với mật ong làm viên bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 4g với nước ấm có pha ít muối.
Chữa di tinh, đi tiểu đêm nhiều: Thỏ ty tử 8g, phúc bồn tử 4g, kim anh tử 6g. Các vị cho vào nồi, đổ 400ml nước sắc còn 100ml chia 2 lần uống trong ngày.
Thuốc bổ thần kinh: Thỏ ty tử 1.000g, thân cây ớt làn lá to 1.000g, hà thủ ô đỏ 1.000g, ba kích 500g, lạc tiên 500g, đỗ đen 500g (sao cháy). Các dược liệu thái nhỏ, nấu với 2 lần nước, rồi cô lại còn 700ml dung dịch. Lọc bỏ bã thêm 300ml sirô để được 1 lít thành phẩm. Ngày uống 40ml, chia làm 2 lần.
Bổ thận Ngũ Lão
Bổ thận Ngũ Lão được bào chế từ các thành phần thảo dược như: Thục địa, đan bì, trạch tả, sơn thù, bạch linh, hoài sơn, nhục quế, tiểu hồi, thỏ ty tử, ích trí nhân, Nattokinase, táo nhân, phục thần, viễn trí, phá cốt chi, bạch tật lê, cao bạch quả, cao đinh lăng, tang ký sinh, liên nhục.
Bổ thận Ngũ Lão
Bổ thận Ngũ Lão có tác dụng bổ thận âm, dưỡng thận dương, tăng cường sinh lực, chống các triệu chứng đi tiểu đêm của người già.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Bổ thận Ngũ Lão tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
