Từ xa xưa, nhân sâm đã được sử dụng như là phương thuốc thần hiệu trị bách bệnh và đứng hàng đầu trong bốn vị thuốc bổ của Đông y.
Tổng quan về nhân sâm
Nhân sâm là rễ của cây nhân sâm trồng hoặc mọc hoang; có tên khoa học là Panax ginseng C. A. Mey, thuộc họ nhân sâm –Araliaceae. Tên nhân sâm là do vị thuốc giống hình người. Tùy vào cách chế biến mà có nhiều loại nhân sâm khác nhau như hồng sâm, bạch sâm, đại lực sâm…
Hình dáng cây nhân sâm
Cây nhân sâm là một cây sống lâu năm, cao chừng 0,6m. Rễ mẫm thành củ to. Lá mọc vòng, có cuống dài, lá kép gồm nhiều lá chét mọc thành hình chân vịt. Bắt đầu từ năm thứ ba trở đi, cây nhân sâm mới cho ra hoa, kết quả. Hoa xuất hiện vào mùa hạ. Cụm hoa hình tán mọc ở đầu cành, hoa màu xanh nhạt, 5 cánh hoa, 5 nhị, bầu hạ 2 núm. Quả mọng hơi dẹt to bằng hạt đậu xanh, khi chín có màu đỏ, trong chứa 2 hạt. Hạt cây sâm năm thứ 3 chưa tốt. Thường người ta bấm bỏ đi đợi cây được 4-5 năm mới để ra quả và lấy hạt làm giống
Cây nhân sâm mọc hoang và được trồng nhiều ở Trung Quốc, Triều Tiên, vùng Viễn Đông của Liên Xô cũ, Nhật Bản, Mỹ, nhưng nổi tiếng nhất vẫn là sâm Triều Tiên và Trung Quốc.
Nhân sâm là vị thuốc quý, được xếp đầu tiên trong 4 loại dược liệu quý của Đông y, đó là “sâm, nhung, quế, phụ”.
Theo Đông y, nhân sâm vị ngọt, hơi đắng, không độc, tính ôn, đi vào 2 kinh Tỳ và Phế; có tác dụng đại bổ nguyên khí, ích huyết sinh tân, định thần, ích trí; chủ trị các chứng khí hư dục thoát, mạch vi dục tuyệt, tỳ khí phế khí hư nhược, tân dịch tổn thương, chứng tiêu khát, khí huyết hư suy, thần chí rối loạn, dương nuy….
Vì có hình dáng giống người nên dược liệu này được gọi là nhân sâm
Còn theo nghiên cứu của y dược học hiện đại, nhân sâm có chứa các thành phần dưỡng chất quan trọng như: Saponin sterolic, Glycoside Panaxin, tinh dầu (làm nhân sâm có mùi đặc biệt), vitamin B1, vitamin B2, acid Panmitic, acid Stearic, acid Linoleic, các acid amin và hàm lượng Germanium cao, 20 nguyên tố vi lượng gồm Fe, Mn, Co, Se, K…. Các nghiên cứu đã chứng minh nhân sâm có tác dụng làm tăng sinh lực, chống lại sự mệt mỏi, giúp hồi phục sức lực, làm tăng sự thích nghi của cơ thể trước những bất lợi của điều kiện môi trường sống; bảo vệ tế bào, tăng nội tiết tố sinh dục, kháng viêm; điều hoà hoạt động của tim, hạ cholesterol máu, chống xơ vữa động mạch; giải độc gan…
Những công trình nghiên cứu tác dụng của nhân sâm
Tác dụng lên hệ thần kinh trung ương, gây hưng phấn thần kinh: Với liều điều trị từ 2 – 9g sẽ làm đỡ mệt, tăng hiệu suất công tác, có khả năng rút ngắn thời kỳ phản xạ tiềm phục của thần kinh và làm nhanh sự chuyển động của thần kinh.
Với liều cao sẽ gây hiện tượng quá trấn tĩnh. Đây là lý do dùng quá nhiều sâm vào buổi chiều tối làm khó ngủ.
Tác dụng trên huyết áp và tim: Nghiên cứu nước sắc và cồn nhân sâm trên dược lý thực nghiệm thu nhận: Nồng độ nhân sâm thấp có tác dụng co bóp tim mạch và số lần co bóp tăng. Nồng độ càng cao có tác dụng ức chế tim càng mạnh và hạ huyết áp
Tác dụng đối với sức chống đỡ bệnh tật: Nhà nghiên cứu Daugolnilov (1950 – 1952), Brekhman và Phrumentov (1956 – 1957) thuộc Liên Xô cũ cho biết nhân sâm có tác dụng tăng sức đề kháng của động vật đối với bệnh tật; kích thích hệ thống miễn dịch làm gia tăng số lượng bạch cầu, đại thực bào và Interferon giúp cơ thể chống vi trùng và siêu vi.
Nhân sâm là vị thuốc quý của con người
Tác dụng bảo vệ cơ thể: Nhân sâm làm giảm lượng cholesterol trong máu, giảm LDL-cholesterol xấu và tăng HDL-cholesterol tốt; giãn nở các động mạch giúp cho sự tuần hoàn khỏi bị đình trệ tắc nghẽn từ đó làm giảm nguy cơ các bệnh lý tim mạch.
Ngoài ra, nhân sân còn giúp gan giải các chất độc như rượu, bia; ngăn ngừa và bảo vệ tế bào tránh sự hủy hoại của các tia xạ, tia X quang; chống lão hóa cơ thể, lão hóa tế bào.
Tác dụng đối với stress: Nhân sâm có tác dụng bảo vệ không làm thay đổi trọng lượng tuyến thượng thận, lách và tuyến giáp của chuột trong quá trình chịu đựng stress thực nghiệm. Nhân sâm có tác dụng hỗ trợ cho sự tổng hợp các Glucocorticoides và Mineralocorticoides trong tuyến thượng thận. Sử dụng liều nhỏ nhân sâm kéo dài giúp cho chuột cống và chuột nhắt trắng gia tăng khả năng chịu đựng sự kích thích của sự thay đổi nhiệt độ thật nóng và thật lạnh liên tục.
Tác dụng đối với chuyển hóa: Nhân sâm có tác dụng gia tăng sự tổng hợp protein và acid nucleic. Trong thực nghiệm nó làm gia tăng hoạt động của RNA polymerase trong nhân của tế bào gan chuột. Các tác giả Trung Quốc và Nhật Bản đều xác nhận rằng nhân sâm có tác dụng hạ đường huyết cả trên thực nghiệm và lâm sàng.
Sâm tươi Geumsan
Sâm tươi Geumsan được trồng tại vùng núi Geumsan, Hàn Quốc, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng trong lành để cho ra những củ sâm chất lượng cao. Sâm tươi Geumsan được nhập khẩu chính thức vào Việt Nam, được đóng gói 1kg, với nhiều loại tùy theo kích cỡ (từ loại nhỏ nhất 14 củ/kg đến loại lớn nhất 3 củ/kg).
Sâm tươi Geumsan 1kg (5 – 6 củ)
Công dụng của Sâm tươi Geumsan:
- Tăng sức lao động trí óc và chân tay, chống mỏi mệt, làm tăng hiệu suất hoạt động tư duy và thể lực, chống lão hóa, cải thiện chức năng của não ở người lớn tuổi, tăng khả năng tập trung trí tuệ, tăng trí nhớ.
- Giúp cơ thể tăng khả năng thích nghi, phòng vệ đối với những kích thích có hại, làm hồi phục huyết áp ở cơ thể choáng do mất máu, vừa có thể làm hạ huyết áp ở người huyết áp cao.
- Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể, tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể.
- Kích thích hormone sinh dục nam cũng như nữ.
- Ngăn ngừa sự phát sinh cholesterol cao, vì vậy mà ngăn ngừa được sự hình thành xơ vữa động mạch.
Xem thêm chi tiết và đặt mua sản phẩm Sâm tươi Geumsan tại đây.
Bùi Việt Thắng (tổng hợp)
